در معامله اختراع یا طرح صنعتی چه حقی جا به جا می شود؟
اختراع از راه حل فنیِ واجد شرایط حمایت می کند و طرح صنعتی به ظاهر قابل مشاهده محصول مربوط است. خریدار باید بداند موضوع معامله کدام گواهی، در چه قلمرو و تا چه تاریخی است. ایده خام، نمونه محصول و حق ثبت شده یک چیز نیستند. پیش از مذاکره، شماره پرونده، مالک، محدوده ادعا یا تصاویر ثبت شده و وضعیت اعتبار را بررسی کنید.
علامت تجاری نیز دارایی دیگری است که منبع کالا یا خدمت را متمایز می کند. اگر محصول علاوه بر اختراع یا طراحی، نام تجاری دارد، انتقال هر حق را جداگانه بنویسید. برای قلمرو علامت می توانید از موتور اختصاصی طبقات بین المللی علامت تجاری (Nice) استفاده کنید؛ این طبقه بندی جای طبقه بندی اختراع یا طرح صنعتی نیست.
حقوق مادی و نام پدیدآورنده
منافع اقتصادی قابل انتقال اند، اما انتساب اثر به مخترع یا طراح با فروش از بین نمی رود. قرارداد باید روشن کند مالک جدید چه اختیار هایی برای ساخت، عرضه، واگذاری بعدی یا اعطای مجوز دارد. اگر چند مالک در گواهی درج شده اند، حدود اختیار هر یک و رضایت های لازم را کنترل کنید.
دو مدل اصلی قرارداد
واگذاری کامل
در واگذاری، مالکیت حقوق مادی در حدود قرارداد به انتقال گیرنده می رسد. این مدل برای شرکتی مناسب است که کنترل دارایی را می خواهد و حاضر است هزینه و ریسک نگهداری، تمدید و دفاع از حق را بپذیرد. فروشنده نیز پس از انتقال نمی تواند برخلاف حدود قرارداد از حق واگذار شده بهره برداری کند.
مجوز بهره برداری
در مجوز، مالکیت نزد دارنده می ماند و طرف دیگر اجازه استفاده دریافت می کند. قلمرو جغرافیایی، حوزه مصرف، مدت، انحصاری یا غیر انحصاری بودن، مبلغ ثابت یا حق امتیاز، گزارش فروش و حق بازرسی باید مشخص شود. عبارت کلی «اجازه تولید» برای مدیریت اختلاف های بعدی کافی نیست.
مجوز غیر انحصاری می تواند اجازه همکاری با چند بهره بردار را بدهد؛ مجوز انحصاری ممکن است حتی استفاده مالک را نیز محدود کند. متن قرارداد تعیین کننده است. شرایط فسخ، نقض کیفیت، عدم پرداخت و سرنوشت موجودی محصول پس از پایان قرارداد را نیز بنویسید.
بررسی خریدار پیش از امضا
اعتبار و مالکیت
سوابق رسمی، پرداخت هزینه های لازم، مدت باقی مانده و انتقال های قبلی را کنترل کنید. حق اختراع یا طرح صنعتی سرزمینی است؛ ثبت ایران در کشور دیگر حمایت ایجاد نمی کند. اگر پرونده خارجی وجود دارد، وضعیت هر قلمرو و مالک ثبت شده را جدا ببینید.
اصالت و دامنه حمایت
داشتن گواهی همه ریسک های ابطال یا تعارض را حذف نمی کند. جست وجوی سوابق فنی یا طرح های مقدم، دعاوی و اخطار های موجود اهمیت دارد. در اختراع، متن ادعا ها حدود حمایت را شکل می دهد؛ در طرح صنعتی، تصاویر و ویژگی های ثبت شده محور بررسی اند.
امکان تجاری سازی
گواهی ثبت، موفقیت تولید یا فروش را اثبات نمی کند. نمونه، آزمایش ها، مواد اولیه، استاندارد های محصول، هزینه ساخت و مجوز های بازار را بررسی کنید. اگر دانش فنیِ اجرا در گواهی نیامده، انتقال نقشه ها، فرمول ها، آموزش و محرمانگی را جداگانه در قرارداد بیاورید.
ارزش گذاری بدون ادعای سود قطعی
هزینه تحقیق و توسعه، بازار قابل دسترس، مدت حمایت، امکان دور زدن فنی، آمادگی تولید و درآمد های مستند بر قیمت اثر دارند. هزینه گذشته به تنهایی ارزش امروز نیست. سناریو های فروش را با فرض های قابل دفاع بسازید و هزینه تولید، بازاریابی، مجوز و ریسک دعوا را کسر کنید. برای مقایسه فرصت ها می توانید دارایی های معرفی شده را ببینید، اما قیمت آگهی شده سند ارزش قطعی نیست.
ارزش فنی را با آمادگی تجاری اشتباه نگیرید. اختراعی که در مقیاس آزمایشگاهی کار می کند ممکن است برای تولید انبوه به مهندسی، آزمون و سرمایه بیشتری نیاز داشته باشد. در سوی دیگر، طرح صنعتی ساده ممکن است به سبب تناسب با خط تولید موجود سریع تر قابل استفاده باشد. خریدار باید هزینه رسیدن از وضعیت فعلی به محصول قابل عرضه را برآورد و نقاط شکست فنی یا مقرراتی را در قرارداد منعکس کند.
ثبت رسمی انتقال و مجوز
قرارداد باید موضوع، شماره ثبت، طرفین، حدود حق و عوض را دقیق بیان کند. سپس انتقال یا مجوز را مطابق مقررات در اداره مالکیت معنوی ثبت کنید تا سابقه رسمی با توافق هماهنگ شود. در معامله بین المللی، مسیر های سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO)، از جمله PCT برای اختراع و سیستم لاهه برای طرح صنعتی، ابزار های تسهیل ثبت هستند و به خودی خود حق جهانی واحد ایجاد نمی کنند.
برندنو در فرایند معامله
اگر قصد عرضه دارایی را دارید، از ثبت درخواست واگذاری اختراع یا طرح صنعتی استفاده کنید و وضعیت اعتبار و مدل پیشنهادی قرارداد را شفاف بنویسید. تیم حقوقی برندنو می تواند مدارک، مالکیت و مسیر ثبت انتقال را بررسی کند. مطالب بخش حقوق مالکیت فکری نیز برای آماده سازی پرسش های معامله به شما کمک می کند.
