فصل دوم ـ فرایندها، نقشها و روشها آیین نامه اجرایی بند «ج» ماده (۱۲) قانون برگزاری مناقصات

فرایند ارزیابی کیفی مناقصه گران

الف (الحاقی ۱۴۰۰/۰۸/۱۹) ـ شیوه ی اجرای ارزیابی کیفی: ۱ - معیارها و روش های ارزیابی کیفی مناقصه گران (موضوع جزء (۸) بند (ب) ماده (۱۴) قانون) باید قبل از شروع ارزیابی کیفی در هر مرحله بین مناقصه گران توزیع شود به نحوی که مناقصه گران در صورت لزوم، مهلت کافی و برابر جهت تحویل مدارک تکمیلی را داشته باشند. ۲ - ادامه فرایند نیز می تواند یکپارچه باشد و پس از رعایت مهلت حداقل دو هفته برای مناقصه گران، پاسخ استعلام ارزیابی کیفی به همراه پاکت کل (که حاوی پاکت های (الف)، (ب) و (ج) است) به مناقصه گزار تسلیم خواهد شد.

تبصره (الحاقی ۱۴۰۰/۰۸/۱۹) ـ اگر به هر دلیل از جمله این که مناقصه گزار یا کمیته فنی قادر نباشد ارزیابی و امتیازدهی استعلام های تسلیم شده را در کمتر از (۲۰) روز به انجام رساند یا اصل صیانت پیشنهادها مورد تردید باشد یا دلیل دیگر که باید در صورتجلسه پیش از فراخوان درج شود و به شرط پیش بینی زمان تسلیم پاکت کل (پس از ارزیابی کیفی) در برنامه زمانی مناقصه، پاکت کل می تواند طبق برنامه زمانی مناقصه به مناقصه گزار تسلیم شود.

ب (الحاقی ۱۴۰۰/۰۸/۱۹) ـ فرایند ارزیابی کیفی مناقصه گران شامل مراحل زیر می باشد: ۱ ـ تمهیدات ارزیابی (موضوع ماده «۶» این آیین نامه). ۲ ـ انتشار آگهی ارزیابی (موضوع ماده «۷» این آیین نامه). ۳ ـ توزیع استعلام ارزیابی و دریافت پاسخ متقاضیان (موضوع ماده «۸» این آیین نامه). ۴ ـ ارزیابی و امتیازدهی (موضوع ماده «۹» این آیین نامه). ۵ ـ تهیه و اعلام فهرست / لیست کوتاه (موضوع ماده «۱۰» این آیین نامه)

مسئولیتها در ارزیابی کیفی مناقصه گران

الف (اصلاحی ۱۴۰۰/۰۸/۱۹) ـ ارزیابی کیفی را دستگاه مناقصه گزار یا به تشخیص آن، کمیته فنی بازرگانی انجام می دهد. این وظایف عبارتند از: ۱- بررسی کفایت و تأیید گزارش شناخت ۲- تعیین معیارهای ارزیابی و وزن آنها ۳- تأیید مفاد استعلام ارزیابی ۴- امتیازدهی به متقاضیان در خصوص هر یک از معیارهای ارزیابی ۵- ارزیابی نهایی مناقصه گران و تهیه فهرست کوتاه مناقصه گران صلاحیتدار برای دعوت به مناقصه محدود

ب ـ مسئولیت تهیه استعلام ارزیابی کیفی بر عهده واحدی می باشد که به سفارش وی مناقصه برگزار شده است.

تبصره ـ در صورتی که از خدمات مدیر طرح استفاده شود، می توان به تشخیص بالاترین مقام دستگاه مناقصه گزار مسئولیتهای موضوع بندهای «الف» و «ب» این ماده را بر عهده مدیر طرح قرار داد.

پ ـ در صورت ضرورت، سازمان باید دستورالعملها، استانداردها و راهنمای ارزیابی کیفی مناقصه گران را تهیه، بهنگام و در پایگاه ملی اطلاع رسانی مناقصات منتشر کند.

مستندسازی و اطلاع رسانی ارزیابی کیفی

الف ـ دستگاههای مناقصه گزار موظفند طبق ماده (۹) آیین نامه نظام مستندسازی و اطلاع رسانی مناقصات، تمام مراحل ارزیابی کیفی مناقصه گران را مستندسازی کنند.

ب ـ دستگاههای مناقصه گزار موظفند بر اساس ماده (۲۳) قانون و ماده (۲۰) آیین نامه نظام مستندسازی و اطلاع رسانی مناقصات، مستندهای ارزیابی کیفی مناقصه گران را از طریق پایگاه ملی اطلاع رسانی مناقصات منتشرکنند.

تمهیدات ارزیابی

الف (اصلاحی ۱۴۰۰/۰۸/۱۹) ـ قبل از انتشار آگهی ارزیابی، اقدامهای زیر باید انجام شود: ۱ - تأمین مالی برای انجام تعهدات موضوع مناقصه. ۲ - انجام مقدمات لازم برای اجرای تعهدات موضوع مناقصه، مانند تهیه و تصویب مطالعات، نقشه ها، فهرست مقادیر و نظایر آنها. ۳ - تهیه گزارش شناخت (موضوع ماده «۱۴» این آیین نامه). ۴ - مستندسازی پیش از فراخوان و تهیه صورتجلسه پیش از فراخوان (طبق ماده «۶» آیین نامه نظام مستندسازی و اطلاع رسانی مناقصات). ۵ - تهیه آگهی ارزیابی (طبق ماده «۷» این آیین نامه). ۶ - تهیه استعلام ارزیابی (طبق ماده «۸» این آیین نامه). ۷ - تشکیل کمیته فنی - بازرگانی یا تعیین واحد مسئول ارزیابی در دستگاه مناقصه گزار. ۸ - تهیه برنامه زمانی ارزیابی.

ب (اصلاحی ۱۳۸۶/۰۲/۱۲) ـ دستگاههای مرکزی یا به تشخیص آنها کمیته فنی – بازرگانی می توانند ارزیابی کیفی تأمین کنندگان را به طور عام و برای انواع کالاهای مختلف انجام دهند و در این صورت، اجرای مفاد جزءهای (۱) تا (۳) بند «الف» این ماده لازم نیست.

آگهی ارزیابی

الف ـ آگهی ارزیابی کیفی مناقصه گران که در صورت لزوم انجام می شود، باید حداقل شامل موارد زیر باشد: ۱ - نام و نشانی دستگاه مناقصه گزار. ۲ - موضوع مناقصه. ۳ - تاریخ، مهلت و نشانی دریافت و تحویل استعلام ارزیابی کیفی مناقصه گران. ۴ - نام و نشانی مدیر طرح یا مشاور حسب مورد. ۵ - نحوه دریافت اسناد استعلام و هزینه آن در صورت لزوم.

ب ـ بعد از پایان یافتن مهلت تحویل استعلامها، در صورت تحقق شرایط انحصار (موضوع جزء «۲» بند «ط» ماده «۲» قانون)، به منظور اطمینان یافتن از انحصار، آگهی ارزیابی حداقل برای یک بار باید تجدید شود.

تبصره ـ در صورت احراز انحصار، کمیسیون مناقصه صورتجلسه ای مبنی بر تأیید شرایط انحصار تنظیم و امضا می کند و در این صورت (طبق بند «الف» ماده «۲۹» قانون) نیازی به انجام تشریفات مناقصه نیست و قرارداد از طریق مذاکره کمیسیون مناقصه با متقاضی معامله منعقد می شود.

استعلام ارزیابی

الف (اصلاحی ۱۴۰۳/۰۵/۰۷) ـ استعلام ارزیابی باید حداقل حاوی اطلاعات زیر باشد: ۱- نام و نشانی مناقصه گزار. ۲- موضوع مناقصه. ۳- مدارک صلاحیت و گواهینامه های لازم، حسب مورد. ۴- مقدار یا برآورد اولیه موضوع مناقصه، حسب مورد. ۵- معیارهای ارزیابی. ۶- اهمیت وزنی معیارهای ارزیابی، در صورتی که ارزیابی به روش وزنی انجام شود. ۷- مدارک و مستندهای لازم برای تعیین امتیازهای مربوط به هر یک از معیارها، حسب مورد. ۸- روش محاسبه امتیازهای مربوط به هر یک از معیارها. ۹- حداقل امتیاز قابل قبول برای دعوت به مناقصه. ۱۰- محل، زمان و مهلت دریافت و تحویل استعلامها. ۱۱- نام و نشانی مدیر طرح یا مشاور، حسب مورد. ۱۲- برنامه زمانی ارزیابی. ۱۳- [نسخ شده است].

ب ـ استعلامهای ارزیابی باید توسط مناقصه گران تکمیل و در موعد مقرر به مناقصه گزار تحویل شوند. رعایت مقررات زیر در تکمیل استعلامها ضروری است: ۱ - استعلامها باید توسط اشخاص مجاز امضاء و مهر شوند. ۲ - حسب مورد، اطلاعات مربوط به گواهینامه های صلاحیت و رتبه بندی ارائه شود. ۳ - اسناد و مدارک درخواست شده پیوست شود. ۴ - اطلاعات صحیح و کامل باشد.

پ ـ در ارزیابی کیفی مناقصه گران، مفاد و نحوه توزیع استعلام ارزیابی باید برای همه متقاضیان یکسان باشد و هرگونه تبعیض ممنوع است.

ت ـ حداقل زمان لازم برای تکمیل استعلام ارزیابی از آخرین روز توزیع استعلامها، دو هفته می باشد.

ث ـ در تقاضای مناقصه گران برای دریافت استعلام ارزیابی، باید به طور صریح، موضوع ارزیابی یا مناقصه قید شود و در مواردی که ارزیابی چند طرح یا پروژه با هم انجام می شود، متقاضیان باید قید کنند که برای کدام کار یا کدام کارها، اعلام آمادگی نموده اند.

ج ـ بررسی همزمان استعلامهای ارزیابی کیفی مناقصه گران با پیشنهادهای فنی یا مالی، ممنوع است.

ارزیابی و امتیازدهی

الف ـ ارزیابی و امتیازدهی به استعلامهای تحویل شده، باید در موعد مقرر در برنامه زمانی ارزیابی و پس از پایان مهلت تحویل استعلامها انجام شود.

ب ـ روش ترجیحی در ارزیابی کیفی مناقصه گران، روش وزنی می باشد. در این روش، مجموع ضریب وزنی معیارها معادل صد درصد می باشد و هر مناقصه گر در ازای هر معیار، امتیازی بین صفر تا صد کسب می کند. امتیاز کل هر مناقصه گر، معادل مجموع حاصل ضرب امتیاز کسب شده برای هر معیار در ضریب وزنی مربوط می باشد. حداقل امتیاز قابل قبول (برای امتیاز کل یا برای هر معیار) و نحوه تعیین امتیاز، باید در استعلام ارزیابی ذکر شود.

پ ـ نتایج ارزیابی کیفی، باید با تنظیم صورتجلسه ای طبق مقررات بند «ث» ماده (۹) آیین نامه نظام مستندسازی و اطلاع رسانی مناقصات با امضای اعضای منتخب رییس دستگاه مناقصه گزار یا کمیته فنی - بازرگانی به رییس دستگاه مناقصه گزار گزارش شود.

ت ـ اگر اثبات شود که مناقصه گران در فرایند ارزیابی کیفی مناقصه گران از مدارک جعلی یا اطلاعات خلاف واقع، تهدید، تطمیع، رشوه و نظایر آن برای قبول پیشنهادهای خود استفاده کرده اند، به تشخیص هیئت رسیدگی به شکایات به مدت حداقل دو سال از ارجاع کارهای موضوع این آیین نامه محروم می شوند.

تبصره ـ دستورالعمل نحوه رسیدگی به تخلفات مناقصه گران و اعمال محرومیت از ارجاع کار از سوی سازمان تهیه و ابلاغ می شود.

حداقل تعداد مناقصه گران در فهرست کوتاه

الف ـ حداقل تعداد مناقصه گران واجد شرایط (فهرست کوتاه) برای دعوت به مناقصه محدود به شرح زیر تعیین می شود: ۱- پنج مناقصه گر در کارهای پیمانکاری در صورت استفاده از فهرست بهای پایه منتشر شده توسط سازمان. ۲- سه مناقصه گر در سایر مناقصات.

ب ـ در صورتی که تعداد افراد واجد شرایط به حد نصاب نرسد، برای یک بار فرایند ارزیابی تجدید می شود و در ارزیابی دوم با حداقل دو مناقصه گر که دارای بالاترین امتیاز باشند، مناقصه برگزار می شود و در غیر این صورت، طبق جزء (۲) بند «ط» ماده (۲) قانون، تأمین کننده یاد شده، انحصاری تلقی و معامله طبق بند «الف» ماده (۲۹) قانون انجام می شود.

پ ـ دعوتنامه شرکت در مناقصه محدود باید برای همه مناقصه گرانی که در فهرست کوتاه نام آنها قید شده است ارسال شود.

تبصره ـ در مواردی که مناقصه محدود برگزار می شود و پروژه واگذاری مربوط به تکمیل آن باشد، دستگاه مناقصه گزار می تواند به تشخیص خود پیمانکار شاغل را بدون در نظرگیری ظرفیت کاری در فهرست کوتاه ملحوظ کند.

ت ـ دعوتنامة شرکت در مناقصه، باید به نحوی ارسال شود که با احتساب زمان لازم برای تهیه و تکمیل اسناد، تأمین ضمانتنامه های لازم و انجام تشریفات مبادله قرارداد، مدت اعتبار پیشنهادها خاتمه نیابد.

ارزیابی ساده

الف (الحاقی ۱۴۰۰/۰۸/۱۹) ـ در مناقصات پیمانکاری یک مرحله ای، در صورتی که برآورد هزینه اجرای کار از بیست برابر نصاب معاملات متوسط تجاوز نکند، ارزیابی کیفی مناقصه گران (محدود به رعایت ماده «۲۲» این آیین نامه) توسط کمیسیون مناقصه انجام می شود.

ب (الحاقی ۱۴۰۰/۰۸/۱۹) ـ در مناقصات یک مرحله ای تأمین کالا، در صورتی که برآورد خرید از بیست برابر نصاب معاملات متوسط تجاوز نکند، ارزیابی کیفی تأمین کنندگان (محدود به رعایت ماده «۲۷» این آیین نامه) توسط کمیسیون مناقصه انجام می شود.

اعتبار فهرستهای کوتاه

الف ـ در موارد زیر می توان بر اساس ماده (۲۶) قانون، از فهرستهای مناقصه گران صلاحیتدار که قبلاً تهیه شده است، استفاده کرد: ۱ - در مناقصات پیمانکاری در صورتی که بیش از دو سال از تاریخ ارزیابی کیفی و تهیه فهرست کوتاه در رشته و پایه مربوط نگذشته باشد. ۲ - در مناقصات تأمین کالا در صورت استفاده از فهرست تأمین کنندگان صلاحیت دار دستگاه مرکزی که با رعایت آیین نامه اجرایی بند «الف» ماده (۲۶) قانون تهیه شده باشد.

ب ـ در صورت استفاده از فهرستهای موضوع بند «الف» این ماده، نیازی به انتشار آگهی نیست و فراخوان مناقصه از طریق دعوتنامه انجام می شود و در این صورت لازم است که مستندهای مربوط به فهرستهای یاد شده در صورتجلسه پایانی ارزیابی کیفی مناقصه گران قید شود.

ترک تشریفات مناقصه

الف ـ در صورت ارجاع کار به روش ترک تشریفات مناقصه، در صورتی که مجوز ترک تشریفات بدون قید نام مناقصه گر اخذ شده باشد، حسب مورد، داشتن گواهینامه صلاحیت یا گواهی استاندارد و پروانه بهره برداری در زمینه موضوع مناقصه الزامی است.

ب ـ به منظور پیشگیری از تغییر شرایط متعارف ارجاع کار، هنگام استفاده از روش ترک تشریفات مناقصه، تفکیک کارهای پروژه به پیمانهای جداگانه فقط بر اساس گزارشهای مصوب واحدهای خدمات مشاوره صلاحیتدار مجاز است.

گزارش شناخت

الف ـ در ارزیابی کارهای پیمانکاری یا تأمین کالا با برآورد بیش از بیست برابر نصاب معاملات متوسط، تهیه گزارش شناخت پروژه ضروری است. این گزارش باید به همراه استعلام به متقاضیان ارائه شود.

ب ـ گزارش شناخت پروژه شامل موارد زیر خواهد بود: ۱- عنوان، مشخصات کلی، اهداف کیفی و کمی پروژه. ۲- سازمان کارفرمایی. ۳- برنامه زمانی کلی اولیه (متناسب با تعهدات موضوع مناقصه). ۴- اطلاعات تأمین مالی پروژه. ۵- اسناد فنی و نقشه ها و اطلاعاتی که وضعیت پروژه را برای مناقصه گر از نظر شرایط کار تبیین کند. ۶- برنامه تدارکاتی پروژه (تدارکات داخلی و خارجی)، حسب مورد. ۷- قوانین خاص و مقررات اختصاصی پروژه (نظیر بیمه یا الزامات ایمنی و زیست محیطی خاص)، حسب مورد.

ترجیح مناقصه گران داخلی

الف ـ امتیاز ارزیابی کیفی مناقصه گران خارجی با رعایت قانون حداکثر استفاده از توان فنی و مهندسی تولیدی و صنعتی و اجرایی کشور در اجرای پروژه ها و ایجاد تسهیلات به منظور صدور خدمات ـ مصوب ۱۳۷۵ ـ به ترتیب زیر تنزیل می شود: ۱ - امتیاز ارزیابی پیمانکاران خارجی همکار پیمانکار داخلی به نسبت سهم آنها در عدد ۹ / ۰ ضرب می شود. ۲ - امتیاز ارزیابی تأمین کنندگان خارجی همکار تأمین کننده داخلی به نسبت سهم آنها در عدد ۸۵ / ۰ ضرب می شود.

ب ـ ترجیح مناقصه گران داخلی که بخشی از سهام یا سهم الشرکه آنها متعلق به اشخاص خارجی باشد، مشروط بر آن است که میزان سهم یا مشارکت سهامداران یا شرکای داخلی در سود و زیان مشخص و بیش از پنجاه درصد باشد.

پ ـ در مناقصات مربوط به پیمانکاری ساخت و نصب، طرح و ساخت یا پیمانکاری عمومی که تأمین کالا بر عهده پیمانکار باشد و در پروژه هایی که موضوع آنها احداث کارخانه های صنعتی، نیروگاهها و پروژه های صنعتی مشابه باشد، ترجیح مناقصه گران داخلی به ترتیب مذکور در جزء (۲) بند «الف» این ماده اعمال می شود.