قانون تجارت

ماده ۳۱۵ قانون تجارت

فصل سوم ـ چک

اگر چک در همان مکانی که صادر شده است باید تأدیه گردد دارنده چک باید در ظرف پانزده روز از تاریخ صدور وجه آنرا مطالبه کند و اگر از یک نقطه به نقطه دیگر ایران صادر شده باشد باید در ظرف چهل و پنج روز از تاریخ صدور چک مطالبه شود. اگر دارنده چک در ظرف مواعد مذکوره در این ماده پرداخت وجه آن را مطالبه نکند دیگر دعوی او بر علیه ظهرنویس مسموع نخواهد بود و اگر وجه چک بسببی که مربوط بمحال علیه است از بین برود دعوی دارنده چک بر علیه صادرکننده نیز در محکمه مسموع نیست.

در یک نگاه

دارنده چک باید چک صادره در همان شهر را ظرف ۱۵ روز و چک صادره از شهری به شهر دیگر را ظرف ۴۵ روز از تاریخ صدور به بانک ارائه کند؛ وگرنه دعوایش علیه ظهرنویس شنیده نمی شود.

مهلتی که فقط ظهرنویس را آزاد می کند

دیر رفتن به بانک، حق دارنده را علیه صادرکننده از بین نمی برد؛ فقط ظهرنویس رها می شود. ذیل ماده یک استثنا هم دارد: اگر وجه چک به سببی مربوط به بانک از بین برود، دعوا علیه صادرکننده هم شنیده نمی شود.

رأی وحدت رویه ۵۳۶: گواهی عدم پرداخت بانک که در همین مهلت گرفته شود، جای واخواست را می گیرد.

نظرهای مشورتی

اداره کل حقوقی (نظر ۷/۱۴۰۰/۱۵۲۲) گفته گرفتن گواهی عدم پرداخت پس از مهلت ماده ۳۱۵، مانع دعوا علیه صادرکننده و ضامن او و مطالبه خسارت تأخیر از تاریخ سررسید نیست؛ اما دعوا علیه ظهرنویس در این حالت تابع مقررات عمومی است.

پرسش های رایج

مهلت برگشت زدن چک چقدر است؟
برای حفظ حق علیه ظهرنویس: ۱۵ روز از تاریخ چک اگر در همان شهر قابل پرداخت باشد، ۴۵ روز اگر از شهری به شهر دیگر صادر شده باشد و چهار ماه برای چک صادره از خارج (ماده ۳۱۷). حق دارنده علیه صادرکننده با گذشتن این مهلت از بین نمی رود.
اگر دیر به بانک بروم، باز هم می توانم از صادرکننده چک شکایت کنم؟
بله؛ طبق نظر مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۵۲۲، دعوا علیه صادرکننده و ضامن او و مطالبه خسارت تأخیر از تاریخ سررسید ممکن است. فقط حق رجوع به ظهرنویس از بین می رود.

منابع این شرح: رأی وحدت رویه ۵۳۶ دیوان عالی کشور (۱۳۶۹/۰۷/۱۰)؛ نظر مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۵۲۲ (۱۴۰۱/۰۲/۱۰)

این شرح برای آشنایی است و نظر حقوقی درباره پرونده خاص شما نیست. تفسیر رسمی قانون با مراجع صالح است.

آخرین بازبینی شرح:

آیین نامه ها، بخشنامه ها و آرای مرتبط با این ماده

مقررات اجرایی و آرایی که به این ماده مربوط اند.

آرای دیوان عدالت اداری و دیگر مراجع (۱)
  • رأی و حدت رو یه شماره ۵۳۶ دیوان عالی کشور در خصوص دعوی مطالبه و جه چک از ظهرنویس و به منزله و اخواست تلقی شدن گواهی بانک محال علیه دایر به عدم تأدیه و جه چک

مواد دیگر فصل سوم ـ چک

پرسشی درباره اجرای این مقررات در پرونده خودتان دارید؟

متن قانون جای مشاوره حقوقی برای یک پرونده مشخص را نمی گیرد. کارشناسان برندنو وضعیت شما را بررسی می کنند.