باب اول ـ اشخاص مشمول و تعاریف قانون مالیاتهای مستقیم

اشخاص زیر مشمول پرداخت مالیات میباشند:

۱ ـ کلیه مالکین اعم از اشخاص حقیقی یا حقوقی نسبت به اموال یا املاک خود واقع در ایران طبق مقررات باب دوم.

۲ ـ هر شخص حقیقی ایرانی مقیم ایران نسبت به کلیه درآمدهائی که در ایران یا خارج از ایران تحصیل مینماید.

۳ ـ هر شخص حقیقی ایرانی مقیم خارج از ایران نسبت به کلیه درآمدهائی که در ایران تحصیل می کند.

۴ ـ هر شخص حقوقی ایرانی نسبت به کلیه درآمدهائی که در ایران یا خارج از ایران تحصیل می نماید.

۵ ـ هر شخص غیرایرانی ( اعم از حقیقی و یا حقوقی) نسبت به درآمدهائی که در ایران تحصیل می نماید و همچنین نسبت به درآمدهائی که بابت واگذاری امتیازات یا سایر حقوق خود و یا دادن تعلیمات و کمکهای فنی و یا واگذاری فیلمهای سینمائی ( که بعنوان بها یا حق نمایش یا هر عنوان دیگر عاید آنها میگردد) از ایران تحصیل می کند.

اشخاص زیر مشمول پرداخت مالیات های موضوع این قانون نیستند:

۱ - وزارتخانه ها و موسسات دولتی؛

۲ - دستگاههایی که بودجه آنها وسیله دولت تأمین می شود.

۳ (اصلاحی ۱۳۹۸/۰۳/۲۰) ـ شهرداری ها و دهیاری ها.

تبصره (الحاقی ۱۳۹۸/۰۳/۲۰) ـ اعمال این ماده از زمان تأسیس دهیاری های کشور می باشد. مالیات هایی که قبل از لازم الاجراء شدن این قانون به دهیاری ها تعلق گرفته و أخذ شده است، مشمول معافیت این قانون نمی شود.

۴ (الحاقی ۱۳۹۴/۰۴/۳۱) ـ بنیادها و نهادهای انقلاب اسلامی دارای مجوز معافیت از طرف حضرت امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری

تبصره ۱ ـ شرکت هایی که تمام یا قسمتی از سرمایه آنها متعلق به اشخاص و مؤسسه های مذکور در بندهای فوق باشد، سهم درآمد یا سود آنها مشمول حکم این ماده نخواهد بود. حکم این تبصره مانع استفاده شرکت های مزبور از معافیت های مقرر در این قانون، حسب مورد، نیست.

تبصره ۲ (الحاقی ۱۳۸۰/۱۱/۲۷) ـ درآمدهای حاصل از فعالیت های اقتصادی از قبیل فعالیت های صنعتی، معدنی، تجاری، خدماتی و سایر فعالیت های تولیدی برای اشخاص موضوع این ماده، که به نحوی غیر از طریق شرکت نیز تحصیل می شود، در هر مورد به طور جداگانه به نرخ مذکور در ماده (۱۰۵) این قانون مشمول مالیات خواهد بود. مسؤولان اداره امور در این گونه موارد نسبت به سهم فعالیت مذکور مکلف به انجام دادن تکالیف مربوط طبق مقررات این قانون خواهند بود. در غیر این صورت نسبت به پرداخت مالیات متعلق با مؤدی مسؤولیت تضامنی خواهند داشت.

اختصارات و اصطلاحات بکار رفته در این قانون، در معانی مشروح زیر است:

۱ (الحاقی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸) ـ سازمان: سازمان امور مالیاتی کشور

۲ (الحاقی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸) ـ بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

۳ (الحاقی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸) ـ قوه قضائیه: قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران

۴ (الحاقی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸) ـ قانون مالیات بر ارزش افزوده: قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۱۴۰۰/۳/۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی

۵ (الحاقی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸) ـ قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان: قانون پایانه¬های فروشگاهی و سامانه مؤدیان مصوب ۱۳۹۸/۷/۲۱ با اصلاحات و الحاقات بعدی آن

۶ (الحاقی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸) ـ صورتحساب الکترونیکی: صورتحساب الکترونیکی موضوع بند «ث» ماده (۱) قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان

۷ (الحاقی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸) ـ اشخاص تجاری: اشخاص موضوع جزء (۱) بند «ج» ماده (۱) قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان

۸ (الحاقی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸) ـ اشخاص غیرتجاری: اشخاص موضوع جزء (۲) بند «ج» ماده (۱) قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان

۹ (الحاقی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸) ـ کارپوشه تجاری: کارپوشه موضوع بند «خ» ماده (۱) قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان

۱۰ (الحاقی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸) ـ کارپوشه غیرتجاری: کارپوشه موضوع بند «د» ماده (۱) قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان

۱۱ (الحاقی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸) ـ حساب تجاری: حساب موضوع بند «ذ» ماده (۱) قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان

۱۲ (الحاقی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸) ـ حساب غیرتجاری: حساب موضوع بند «ر» ماده (۱) قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان

۱۳ (الحاقی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸) ـ مالیات علی الحساب: مالیاتی که قبل از تاریخ سررسید پرداخت مالیات، توسط اشخاص تجاری یا غیرتجاری پرداخت یا توسط پرداخت کنندگان وجوه به اشخاص مذکور کسر و ایصال می شود.

۱۴ (الحاقی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸) ـ درآمد اتفاقی: درآمدها و کمک های نقدی یا معادل ریالی کمک های غیرنقدی بلاعوض، جایزه، هدیه، صلح غیرمعوض و نفع حاصل از معاملات محاباتی

۱۵ (الحاقی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸) ـ قیمت فروش: ارزش ریالی زمان انتقال دارایی مندرج در صورتحساب الکترونیکی

۱۶ (الحاقی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸) ـ قیمت خرید: ارزش ریالی زمان تملک دارایی مندرج در صورتحساب الکترونیکی

۱۷ (الحاقی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸) ـ قیمت خرید تعدیل شده: حاصل ضرب «قیمت خرید» یا «ارزش دفتری دارایی بدون اعمال تجدید ارزیابی آن» در نسبت «شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در تاریخ انتقال» به «شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در دو سال بعد از تاریخ تملک». شاخص مذکور بر اساس آخرین اعلام مرکز آمار ایران در نظر گرفته می شود.

۱۸ (الحاقی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸) ـ دوره تملک: مدت زمان تملک از تاریخ صدور صورتحساب الکترونیکی تملک دارایی تا تاریخ صدور صورتحساب الکترونیکی انتقال دارایی

۱۹ (الحاقی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸) ـ عایدی سرمایه: مازاد قیمت فروش نسبت به «قیمت خرید» یا «ارزش دفتری دارایی بدون اعمال تجدید ارزیابی آن»

۲۰ (الحاقی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸) ـ زیان سرمایه: مازاد «قیمت خرید» یا «ارزش دفتری دارایی بدون اعمال تجدید ارزیابی آن» نسبت به قیمت فروش

۲۱ (الحاقی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸) ـ خانوار: خانوار موضوع بند (۲) تبصره (۸) ماده (۱۶۹ مکرر) این قانون

۲۲ (الحاقی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸) ـ محدوده شهری: موضوع قانون تعاریف محدوده و حریم شهر، روستا و شهرک و نحوه تعیین آنها مصوب ۱۳۸۴/۱۰/۱۴

۲۳ (الحاقی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸) ـ ارز: موضوع بند «پ» ماده (۱) قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب ۱۳۹۲/۱۰/۳ با اصلاحات و الحاقات بعدی

۲۴ (الحاقی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸) ـ رمزپول: پول موضوع بند «ض» ماده (۱) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۲/۳/۳۰؛ رمزارز نوعی رمزپول محسوب می شود

۲۵ (الحاقی ۱۴۰۴/۰۴/۰۸) ـ رمزدارایی: نوعی دارایی رقومی (دیجیتال) رمزنگاری شده است که در بستر پایگاه داده اشتراکی به صورت متمرکز یا غیرمتمرکز ایجاد و به صورت متمرکز یا غیرمتمرکز مبادله می شود.