قانون حمایت از مالکیت صنعتی

ماده ۱۲ قانون حمایت از مالکیت صنعتی

مبحث سوم ـ شرایط اختراع

شرایط اختراع عبارت است از:

۱ـ جدید بودن: بدین معنا که اختراع در فن یا صنعت پیشین، وجود نداشته باشد.

۲ـ دارا بودن گام ابتکاری: بدین معنا که اختراع برای دارنده مهارت متعارف در فن یا صنعت مربوط، معلوم و آشکار نباشد.

۳ـ دارا بودن کاربرد صنعتی: بدین معنا که اختراع در رشته ای از صنعت، قابل ساخت یا استفاده باشد.

تبصره۱ـ مراد از صنعت، مفهوم عام آن است و شامل مواردی نظیر صنایع دستی، کشاورزی، ماهیگیری و خدمات نیز می شود.

تبصره۲ـ فن یا صنعت پیشین، یعنی هر آنچه قبل از تاریخ تقاضای ثبت یا در موارد مقتضی، قبل از تاریخ حق تقدم ناشی از اظهارنامه ثبت اختراع، در هر نقطه از جهان از طریق انتشار شفاهی، کتبی، استفاده عملی یا از هر طریق دیگر برای عموم، افشاء شده باشد.

تبصره۳ـ چنانچه افشای اختراع ادعایی ظرف شش ماه قبل از تاریخ تقاضا یا در موارد مقتضی، قبل از تاریخ حق تقدم صورت گرفته باشد، مانع ثبت توسط مخترع یا نماینده وی نیست.

تبصره۴ـ مناط تشخیص گام ابتکاری، تاریخ تسلیم اظهارنامه یا در موارد مقتضی، تاریخ آغاز حق تقدم خواهد بود.

در یک نگاه

سه شرط ثبت اختراع: تازه باشد، گام ابتکاری داشته باشد و کاربرد صنعتی داشته باشد. تبصره ها فن پیشین را جهانی تعریف کرده اند و پس از افشا شش ماه مهلت ارفاقی گذاشته اند.

سه شرط

تازگی. اختراع نباید در «فن یا صنعت پیشین» وجود داشته باشد. تبصره ۲ فن پیشین را گسترده تعریف کرده: هر چیزی که پیش از تاریخ تقاضا (یا حق تقدم) در هر جای جهان، به هر شکلی، برای عموم افشا شده باشد. مقاله، ویدیو، فروش، نمایشگاه یا حتی سخنرانی.

گام ابتکاری. اختراع برای کسی که مهارت متعارف آن رشته را دارد «معلوم و آشکار» نباشد. ترکیب دو چیز شناخته شده، وقتی هر متخصصی به آن می رسید، گام ابتکاری ندارد. تبصره ۴ ملاک زمانی این سنجش را تاریخ اظهارنامه یا حق تقدم گذاشته است، نه زمان بررسی.

کاربرد صنعتی. در رشته ای از صنعت قابل ساخت یا استفاده باشد. صنعت طبق تبصره ۱ معنای عام دارد: صنایع دستی، کشاورزی، ماهیگیری و خدمات هم صنعت اند.

تبصره ۳: شش ماه بعد از افشا

اگر اختراع ظرف شش ماه پیش از تاریخ تقاضا (یا حق تقدم) افشا شده باشد، این افشا مانع ثبت «توسط مخترع یا نماینده وی» نیست. تبصره نگفته افشا را چه کسی انجام داده؛ بهره مند این مهلت اما فقط خود مخترع است، نه کسی که از افشا خبردار شده. همه کشورها چنین مهلتی ندارند؛ مخترعی که به ثبت خارجی هم فکر می کند، نباید به این شش ماه تکیه کند.

پیش از ۱۴۰۳

ماده ۲ قانون ۱۳۸۶ تازگی و گام ابتکاری را زیر یک عنوان «ابتکار جدید» آورده بود. قانون تازه آنها را دو شرط جدا کرده و هر کدام را تعریف کرده است. مهلت شش ماهه افشا و ملاک زمانی گام ابتکاری هم تازه اند.

پرسش های رایج

شرایط ثبت اختراع چیست؟
طبق ماده ۱۲، جدید بودن، داشتن گام ابتکاری و کاربرد صنعتی.
اگر اختراعم را قبل از ثبت منتشر کرده باشم، هنوز قابل ثبت است؟
اگر افشا ظرف شش ماه پیش از تاریخ تقاضا (یا حق تقدم) بوده باشد، طبق تبصره ۳ ماده ۱۲ مانع ثبت توسط مخترع یا نماینده او نیست.

منابع این شرح: ماده ۲ قانون ۱۳۸۶ (۱۳۸۶/۰۸/۰۷)

این شرح برای آشنایی است و نظر حقوقی درباره پرونده خاص شما نیست. تفسیر رسمی قانون با مراجع صالح است.

آخرین بازبینی شرح:

مواد دیگر مبحث سوم ـ شرایط اختراع

پرسشی درباره اجرای این مقررات در پرونده خودتان دارید؟

متن قانون جای مشاوره حقوقی برای یک پرونده مشخص را نمی گیرد. کارشناسان برندنو وضعیت شما را بررسی می کنند.