برند آماده نوشیدنی؛ طبقه ۳۲ و کالاهایی که گواهینامه نام می برد

چرا خریداران سراغ علامت ثبت شده می روند

خرید برند آماده نوشیدنی معمولا مسیری سریع تر از ثبت علامت جدید برای ورود محصول به خط تولید، چاپ لیبل و عرضه به بازار است. این انتخاب برای کارآفرینانی که وقت کافی برای تشریفات اداری طولانی ندارند، جذاب است. تولیدکننده به جای انتظار چندماهه زودتر سند رسمی را در اختیار می گیرد.

در مسیر عادی ثبت برند و علامت جدید، پاسخ کارشناسی اداره گاهی حدود یک هفته و گاهی تا حدود ۲۵ روز زمان می برد. پس از تایید اولیه، اظهارنامه منتشر می شود و هر ذی نفع تا یک ماه فرصت اعتراض دارد. اگر اعتراضی ثبت شود، فرآیند ماه ها به تعویق می افتد. در مقابل، فرآیند انتقال در شیوه خرید علامت تجاری معمولا کوتاه تر است، چون مالکیت نام موجود با سند رسمی منتقل می شود.

از سوی دیگر، برای پرونده بهداشتی و بسته بندی معمولا مدرک مالکیت علامت لازم می شود و شرایط دقیق آن را سازمان غذا و دارو تعیین می کند. در طبقه ۳۲ نیس بسیاری از نام های جذاب یا اصطلاحات متعارف قبلا ثبت شده اند، پس ریسک رد اظهارنامه جدید به دلیل شباهت واژگانی بالاست. خرید یک برند آماده نوشیدنی با پرونده معتبر این خطر را برای نام مورد نظر کم می کند، اما بررسی گواهینامه همچنان لازم است.

کالاهای طبقه ۳۲ و جایگاه طبقه ۳۳

فهرست بین المللی کالاها و خدمات، مایعات خوراکی را در رده های جداگانه جای داده است و مبنای کار در اداره مالکیت صنعتی ایران، ساختار مصوب طبقه بندی نیس است. مرز این طبقه ها را باید از ابتدا شناخت. متقاضیان می توانند فهرست کامل عناوین را در صفحه طبقه بندی بین المللی علامت تجاری بررسی کنند.

طبقه ۳۲ شامل نوشیدنی های غیرالکلی است و محصولاتش متنوع اند. انواع آبمیوه های طبیعی، کنسانتره ها و نکتار میوه در همین بخش قرار می گیرند. شربت ها و سایر فراورده های مخصوص تهیه نوشابه نیز ذیل همین گروه هستند. آب های معدنی، آب های گازدار و آب های آشامیدنی بسته بندی شده هم در طبقه ۳۲ ثبت می شوند. ماءالشعیر و نوشیدنی های مالت بدون الکل نیز در همین طبقه اند.

طبقه ۳۳ در نیس به نوشیدنی های الکلی اختصاص دارد و ماده ۹۶ قانون حمایت از مالکیت صنعتی علامتی را که مفاد یا بهره برداری از آن خلاف موازین شرعی و قانونی باشد، قابل ثبت نمی داند. در عمل اظهارنامه برای نوشیدنی های الکلی در ایران پذیرفته نمی شود و معامله ای هم روی آن در مراجع رسمی شکل نمی گیرد. بنابراین یک برند آماده نوشیدنی در بازار قانونی ایران بر پایه اقلام غیرالکلی معامله می شود که بیشترشان در طبقه ۳۲ اند.

چای، قهوه و لبنیات در کدام طبقه اند

چای و قهوه در طبقه ۳۰ و نوشیدنی های لبنی در طبقه ۲۹ ثبت می شوند. جزئیات دقیق تر این تفکیک ها در راهنمای کامل طبقه بندی علامت تجاری تشریح شده است.

ذکر کلی عنوان طبقه در گواهینامه برای تولید کافی نیست. نهادهای ناظر بر مواد غذایی معمولا کالای مشخص را می خواهند و سازمان غذا و دارو ممکن است نام کالاها را با پرونده تطبیق دهد، پس واژه های گواهینامه باید با خط تولید بخوانند. اگر تولیدکننده ای به دنبال دریافت سیب سلامت برای محصول غذایی باشد، بهتر است گواهینامه علامت همان فراورده را نام ببرد.

اشتباه رایج در معاملات عجولانه این است که خریدار بدون بررسی ریز کالاها سند انتقال را امضا می کند. فرض کنید یک سرمایه گذار خط تولید نوشابه گازدار را تجهیز کرده است. او برندی معتبر می خرد و سند قطعی منتقل می شود، اما در متن سند فقط واژه «انواع آبمیوه و شربت» درج شده و نامی از نوشابه گازدار در آن نیست. در عمل کارشناس ممکن است پرونده پروانه ساخت را رد کند و سازمان غذا و دارو احتمالا اجازه بسته بندی نوشابه را با آن سند نمی دهد، چون افزودن کالا به برند مستلزم ثبت اظهارنامه جدید است. این فرایند زمان بر است. در نتیجه خط تولید متوقف می ماند و مزیت زمانی خرید برند از بین می رود.

ارتباط طبقه ۳۲ با طبقات ۳۵ و ۳۹ در سبد توزیع و پخش

تولید یک کالا با زنجیره فروش آن تفاوت دارد. فعالان این حوزه گاهی گمان می کنند طبقه ۳۲ کالا پخش و تبلیغات را هم به صورت خودکار پوشش می دهد. اگر یک برند آماده نوشیدنی فقط در طبقه ۳۲ ثبت شده باشد، حق انحصاری شما به محتویات قوطی یا بطری محدود است و خدمات فروشگاه، صادرات یا آگهی را در بر نمی گیرد. طبق ضوابط سامانه و طبقه بندی بین المللی علامت تجاری نیس، طبقات کالایی از طبقات خدماتی مستقل هستند.

طبقه ۳۵ چتر محافظتی بازاریابی است. این طبقه اموری نظیر تبلیغات، خرید و فروش، توزیع عمده و صادرات را شامل می شود. بدون این طبقه، نام مراکز توزیع و ناوگان تجاری شما حمایت کمتری دارد. رقبا ممکن است نامی یکسان را برای شبکه بازرگانی یا فروشگاهی خود تقاضا کنند.

طبقه ۳۹ خدمات بسته بندی کالاها، حمل و نقل بار و انبارداری نوشیدنی را در بر می گیرد.

طبقه های مکمل می توانند بر قیمت برند اثر بگذارند، چنان که در مطلب اثر طبقات علامت تجاری بر قیمت توضیح داده شده است. پیش از امضای سند قطعی صلح باید وضعیت طبقات خدماتی هم استعلام شود.

استعلام هایی که پیش از پرداخت باید انجام شود

پیش از پرداخت هر مبلغ، پرونده ثبتی علامت باید بررسی شود. اگر علامت توقیف باشد، سرمایه گذاری روی بسته بندی و بطری ها ممکن است هدر برود.

تطبیق هویت مالک و اصالت سند علامت تجاری

رویت تصویر گواهینامه کاغذی کفایت نمی کند، چون جعل سند یا ارائه گواهینامه منقضی ممکن است رخ دهد. خریدار باید آخرین آگهی ثبت علامت یا تغییر مالکیت را با مشخصات فروشنده تطبیق دهد. گاهی شخص فروشنده فقط یکی از شرکای شرکت دارنده علامت است یا وکالت نامه او اعتبار قانونی لازم برای انتقال صلح را ندارد. نمونه هایی از این وضعیت ها در مطلب نشانه های معامله ناسالم آمده است.

پایان اعتبار علامت و مهلت تمدید

اعتبار علامت ده سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه است. تمدید باید ظرف شش ماه پیش از پایان دوره درخواست شود؛ البته قانون یک مهلت ارفاقی شش ماهه پس از انقضا نیز با جریمه دو برابری حق الثبت در نظر گرفته است. اگر این مواعد بگذرد، اعتبار گواهینامه از دست می رود. برای سنجش این مهلت، استعلام برند نخستین گام است.

توقیف، رهن و پرونده اعتراضی باز

علامت تجاری یک دارایی مالی توقیف پذیر است. بستانکاران، بانک ها یا سازمان امور مالیاتی می توانند آن را بابت بدهی های مالک پیشین بازداشت کنند. طبق ماده ۵۸، دفترخانه پیش از تنظیم قرارداد وضعیت را از مرجع ثبت می پرسد و با توقیف حقوق مادی قرارداد را تنظیم نمی کند. پرونده اداری را هم باید دید: شاید شخص ثالثی نسبت به ثبت این نام معترض بوده و پرونده در هیأت رسیدگی به اختلافات ثبت مالکیت صنعتی (موضوع ماده ۲۳ قانون) مطرح باشد، و اگر تصمیم هیأت به ابطال یا تغییر دامنه کالاها ختم شود، خریدار متضرر می شود. نبود دستور موقت یا بازداشت را مطابق مراحل استعلام برند قبل از خرید می توان پیش از پرداخت روشن کرد.

در عمل، بسیاری از خریداران گمان می کنند استعلام سیستمی همه ریسک ها را از بین می برد، در حالی که سامانه ها پرونده های فیزیکی قدیمی یا دعاوی تازه ثبت شده در محاکم عمومی را ممکن است با تاخیر نشان دهند.

ادعای استفاده پیشین از همین نام

مالکیت ثبتی همیشه پایان ماجرا نیست. ماده ۱۰۵ قانون حمایت از مالکیت صنعتی یک استثنای جدی پیش بینی کرده است. طبق این ماده، اگر شخصی پیش از تاریخ اظهارنامه این علامت، دست کم به مدت یک سال از همین نام برای محصولات نوشیدنی خود به طور مستمر استفاده کرده باشد، حق دارد ابطال ثبت را از دادگاه صالح بخواهد، مشروط بر آنکه ثابت کند ثبت با آگاهی از استفاده او انجام شده است. اگر یک کارگاه محلی سال هاست آبمیوه ای با همین نام به بازار می فرستد، معامله این برند آماده نوشیدنی تهدید می شود. پیش از خرید باید بازار واقعی توزیع، قفسه فروشگاه ها و سابقه نام انتخابی در بازار مصرف بررسی شود.

مراحل تنظیم قرارداد و انتقال رسمی علامت تجاری در دفترخانه

واگذاری علامت تجاری، حتی برای یک برند آماده نوشیدنی، با دست نویس عادی رسمیت ندارد. طبق ماده ۵۸ به حکم ماده ۱۱۶ قانون حمایت از مالکیت صنعتی، قرارداد انتقال یا صلح حقوق باید در دفتر اسناد رسمی تنظیم شود. اثر معامله در برابر اشخاص ثالث منوط به ثبت رسمی است.

سردفتر پس از امضای سند صلح، خلاصه معامله را به شکل برخط برای مرجع ثبت مالکیت صنعتی ارسال می کند و سپس باید روند ثبت انتقال در مرجع ثبت پیگیری شود تا پرونده به جریان بیفتد. گام های پیش و پس از امضا در مطلب مراحل خرید برند ثبت شده به ترتیب آمده است. کار اداری با انتشار آگهی در روزنامه رسمی پایان می یابد.

خریداران گاهی از دیون مالیاتی گذشته چشم می پوشند. پیش از پرداخت وجه نهایی، بهتر است مفاصاحساب مالیاتی و استعلام بدهی های شغلی فروشنده ضمیمه پرونده شود. در متن قرارداد انتقال علامت تجاری باید مسئولیت هر نوع بدهی قبلی به صراحت بر عهده انتقال دهنده گذاشته شود و تسویه حساب قطعی مشروط به صدور آگهی نهایی شود. برای جلوگیری از اختلاف مالی پیش بینی نشده در دفترخانه، هزینه انتقال برند هم باید پیش از امضا روشن شود. پس از ثبت سند، خریدار مالک قانونی علامت می شود.

پیوند برند آماده نوشیدنی با مجوزهای تولید و پروانه ساخت

داشتن سند قطعی علامت تجاری به تنهایی اجازه چاپ بسته بندی و عرضه نوشیدنی را نمی دهد. این سند فقط مالکیت حقوقی را اثبات می کند. تولید فرآورده های غذایی و آشامیدنی نیازمند نظارت مستقیم وزارت بهداشت است و برای پیوند دادن یک برند آماده نوشیدنی به چرخه واقعی بسته بندی، متقاضی باید زیرساخت صنعتی معتبر داشته باشد. اگر کارگاه یا کارخانه اختصاصی دارید، سند انتقال برند معمولا باید به پرونده واحد ضمیمه شود. در اختیار داشتن پروانه بهره برداری صنعتی اولین گام برای معرفی خط فعال نوشابه، آبمیوه یا آب معدنی به سازمان غذا و دارو است. بدون آن، گرفتن شناسه نظارت بهداشتی دشوار است.

بسیاری از خریداران کارخانه شخصی ندارند. راهکار معمول این گروه، تولید قراردادی یا استفاده از ظرفیت خالی واحدهای فعال است. در این روش مالک علامت تجاری با یک واحد تولیدی دارای پروانه معتبر توافق می کند.

ثبت اجازه استفاده از علامت در قرارداد

اگر قرارداد شامل اجازه استفاده از علامت باشد، طبق ماده ۵۸ باید در دفتر اسناد رسمی ثبت شود. سازمان غذا و دارو برای واگذاری ظرفیت خالی شرایطی دارد که باید پیش از قرارداد از آن پرسید. برای نمونه، اگر برندی فقط برای آب معدنی ثبت شده باشد، گواهینامه آن برای تولید نوشابه گازدار در کارخانه دیگر کافی نیست.

برای پرونده بهداشتی معمولا مدارک شناسایی و نشانی رسمی و برای اشخاص حقوقی اساسنامه و آخرین آگهی تغییرات لازم است؛ فهرست دقیق را سازمان غذا و دارو اعلام می کند. پیوند علامت با محصول نهایی مستلزم ثبت اطلاعات در سامانه های الکترونیکی غذا و دارو است. در این مرحله نام مالک جدید برند باید در سوابق جایگزین مالک قبلی شود. بارگذاری گواهینامه معتبر علامت تجاری، قرارداد کارمزدی و تاییدیه مسئول فنی کارخانه برای ثبت پرونده ساخت معمولا لازم است. مسئول فنی فرمولاسیون و مشخصات خط را ارزیابی می کند.

در عمل، گاهی متقاضیان پیش از اتمام نشر تغییرات ثبتی برای پروانه ساخت اقدام می کنند. کارشناسان بهداشت معمولا سند ثبت شده و منتشر شده را مبنای بررسی قرار می دهند. انتشار تغییرات ثبتی را می توان در بخش آگهی ها دید و پیش از ثبت پرونده با مدارک تطبیق داد. درج نشان سیب سلامت روی قوطی، بطری یا تتراپک معمولا پس از دریافت پروانه ساخت و تایید نهایی مجاز می شود. شماره پروانه و نشانی واحد بسته بندی باید با اطلاعات پرونده همخوانی داشته باشد.

کار دفتر برندنو پیش از امضای سند

در چارچوب خدمات ثبت، دفتر برندنو پیش از هر تعهد مالی چهار مورد را در سوابق علامت می سنجد: باز نبودن پرونده اعتراضی در هیات ماده ۲۳، نبود توقیف قضایی و وثیقه، برقرار بودن اعتبار ده ساله و نبود سابقه دعوای ابطال بر مبنای ماده ۱۰۵ قانون حمایت از مالکیت صنعتی. سپس فهرست کالاهای گواهینامه را با پروانه بهره برداری یا قرارداد کارمزدی خریدار مقایسه می کند و شمول طبقه های ۳۵ و ۳۹ را هم می سنجد. پیش نویس سند صلح با تعیین تکلیف بدهی های پیشین و حقوق اشخاص ثالث تدوین می شود. دفتر هنگام امضا در کنار طرفین حضور دارد.

منابع رسمی

• متن قانون حمایت از مالکیت صنعتی: مواد ۵۸، ۹۶، ۱۰۵ و ۱۱۱ که در این مطلب به آن ها ارجاع شد در همین متن آمده است و هر خریدار می تواند عبارت ها را مستقیم با متن مصوب مقایسه کند
• مرکز مالکیت معنوی: مرجع استعلام وضعیت علامت پیش از امضای سند، یعنی همان جایی که توقیف یا پرونده اعتراضی باز دیده می شود
• طبقه بندی بین المللی نیس: فهرست رسمی کالاهای طبقه های ۲۹، ۳۰، ۳۲ و ۳۳ و مرز میان آن ها، برای مقایسه با عنوان هایی که در گواهینامه نوشته شده است