ثبت برند برای صادرات سیب می تواند به صادرکننده کمک کند محصول خود را با هویت مشخص در بازارهای خارجی عرضه کند. اما صرف ثبت علامت تجاری در ایران، حمایت خودکار در کشورهای مقصد ایجاد نمی کند. ثبت داخلی کافی نیست. خبرگزاری مهر در گزارشی از تاکید فعالان بخش کشاورزی آذربایجان غربی بر برندسازی و بازاریابی بین المللی سیب خبر داده و همزمان به مشکلات تعهدات ارزی، زیرساخت های بانکی و هزینه های تولید اشاره کرده است. منبع درباره کشور هدف، نوع علامت، مالک آینده برند، مسیر ثبت خارجی و زمان بندی این پیشنهادها جزئیاتی اعلام نکرده است. متن کامل خبر در خبرگزاری مهر منتشر شده است.
مفهوم حقوقی برندسازی سیب برای صادرات
برندسازی در این موضوع فقط طراحی نام و ظاهر محصول نیست. مالکیت هم مطرح است. از نظر حقوقی، صادرکننده باید مشخص کند علامت تجاری متعلق به باغدار، شرکت بسته بندی، صادرکننده، تعاونی یا مجموعه ای مشترک است. تصمیم آسان نیست. این انتخاب بر مدارک اظهارنامه، قراردادهای بهره برداری، امکان انتقال علامت و مسئولیت استفاده از آن اثر می گذارد. پیش از ثبت نیز باید مشابهت علامت در کالاها و خدمات مرتبط بررسی شود. استفاده تجاری طولانی از یک نام، به تنهایی جای ثبت علامت تجاری را نمی گیرد. ممکن است در بازار مقصد ادعای مالک دیگری مطرح شود.
ثبت علامت در ایران، قلمرو حمایت داخلی را مشخص می کند. برای عرضه محصول در خارج، وضعیت ثبت یا حمایت در هر بازار هدف باید جداگانه بررسی شود. هر بازار قاعده خودش را دارد. خبر از حمایت بین المللی سخن گفته، اما روش حقوقی آن را مشخص نکرده است؛ بنابراین نمی توان از متن خبر نتیجه گرفت که ثبت خارجی انجام شده، مسیر خاصی انتخاب شده یا برای همه بازارها حمایت واحدی ایجاد می شود. انتخاب طبقات کالا و خدمات نیز باید با محصول واقعی، شیوه عرضه، خدمات صادراتی و برنامه توسعه کسب و کار هماهنگ باشد. طبقه اشتباه گران تمام می شود. راهنمای کامل طبقه بندی بین المللی علامت تجاری می تواند برای شناخت اولیه طبقات مفید باشد. تعیین طبقه نهایی اما به بررسی فعالیت و بازار هدف وابسته است.
این تغییر برای چه فعالانی موضوعیت دارد
موضوع برای باغداران و تعاونی هایی اهمیت دارد که محصول را با نام مشترک عرضه می کنند، شرکت های بسته بندی و سردخانه هایی که قصد ساختن نام مستقل دارند، صادرکنندگانی که با خریدار خارجی قرارداد بلندمدت می بندند و شرکت هایی که می خواهند از سیب تازه یا فرآوری شده ارزش بیشتری ایجاد کنند. خریدار خارجی نیز ممکن است درباره مالک علامت، حق استفاده از نام و ظاهر کالا و امکان عرضه محصول در کشور خود مدارک روشن بخواهد.
برای تولیدکننده ای که هنوز علامت خود را ثبت نکرده، خطر فقط از دست دادن نام تجاری نیست. تغییر نام پس از طراحی جعبه و برچسب، ایجاد شبکه فروش یا ورود به بازار خارجی می تواند هزینه و تاخیر عملی ایجاد کند. هزینه تغییر نام کم نیست. برای شرکت صادرکننده ای که علامت به نام شخص دیگری ثبت شده، پیش از هر معامله باید اختیار استفاده، انتقال یا بهره برداری بررسی شود. اختیار مهم است. در معاملات مربوط به برند آماده نیز استعلام سوابق، مالک رسمی، طبقات، اعتبار و محدودیت های انتقال ضروری است. استعلام برند و بررسی تشابه علامت تجاری پیش از ثبت می تواند بخشی از این بررسی باشد.
برندسازی به خودی خود مشکلات تعهدات ارزی، نبود زیرساخت بانکی، هزینه سردخانه یا نوسان قیمت محصول را حل نمی کند. انتظار واقعی لازم است. با این حال، علامت ثبت شده و قرارداد روشن می تواند دارایی نامشهود معامله را مشخص تر کند. نظم دادن به رابطه میان تولیدکننده، بسته بندی کننده و صادرکننده هم آسان تر می شود. اظهارات مطرح شده در خبر درباره ارزش اقتصادی محصول و ضرورت اصلاح تعهدات ارزی، پیشنهاد یا مطالبه فعالان بخش است؛ خبر از تصویب مقرره تازه یا اجرای سازوکار مشخصی درباره تعهدات ارزی خبر نمی دهد.
اقدام عملی پیش از ثبت و صادرات
- مالک واقعی علامت و رابطه قراردادی میان باغدار، شرکت بسته بندی، تعاونی و صادرکننده مشخص شود.
- نام، نشان تصویری و شکل استفاده از علامت پیش از طراحی گسترده بسته بندی استعلام شود.
- کالاها و خدمات مورد نظر در بازار ایران و بازارهای هدف فهرست شود و طبقات اظهارنامه بر همان مبنا انتخاب شود.
- کشورهای مقصد، نام واردکننده، مسئولیت ثبت خارجی و هزینه های احتمالی هر کشور در قرارداد صادراتی روشن شود.
- مدارک مالکیت، مجوزهای فعالیت، نمونه استفاده از علامت و اختیار امضاکنندگان پیش از ثبت آماده شود.
تجربه اجرایی دفتر برندنو نشان می دهد زمان اعلامی سازمان ها معمولا به بررسی یک پرونده کامل و بی نقص در یک مرحله مربوط است. در پرونده های علامت تجاری، پاسخ اولیه اداره گاهی حدود یک هفته و گاهی تا حدود ۲۵ روز طول کشیده است. این پاسخ پایان کار نیست؛ پس از پذیرش، انتشار آگهی، مهلت اعتراض و سپس ثبت نهایی مطرح می شود. رفع نقص، صف کارشناسی، استعلام، اختلال سامانه و تاخیر در آماده شدن مدارک می تواند زمان را طولانی تر کند. بنابراین صادرکننده نباید ثبت علامت را به زمان نزدیک به ارسال نخستین محموله موکول کند. زمان کم نیست.
دفتر برندنو چه کاری برای صادرکننده انجام می دهد
دفتر برندنو می تواند پیش از ثبت، وضعیت علامت، مالکیت پیشنهادی، طبقات و مدارک لازم را بررسی کند. اظهارنامه را پیگیری می کند و در صورت صدور اخطار، مسیر رفع نقص را توضیح می دهد. در پرونده های مرتبط با صادرات، بررسی رابطه قراردادی میان تولیدکننده و صادرکننده و تفکیک ثبت داخلی از حمایت در بازار مقصد نیز اهمیت دارد. دقت مهم است. مراحل، شرایط و هزینه ثبت برند، شرکت و اختراع برای برآورد اولیه مسیر قابل استفاده است. برای بررسی مدارک یا دریافت مشاوره می توان از صفحه تماس با ما اقدام کرد. این بررسی پیش از طراحی نهایی جعبه و برچسب و قرارداد صادراتی انجام شود. آن وقت تصمیم گیری درباره زمان واقعی و مدارک پرونده دقیق تر می شود.
