قانون حمایت از مالکیت صنعتی

ماده ۳۸ قانون حمایت از مالکیت صنعتی

بند اول ـ جنبه های مادی حقوق ناشی از اختراع

حقوق مادی ناشی از اختراع ثبت شده و بهره برداری از آن، شامل موارد زیر نمی شود:

۱ـ فروش مجدد فراورده هایی که توسط مالک اختراع یا با توافق او در بازار عرضه می شود.

۲ـ واردات فراورده هایی که توسط مالک یا با توافق او در بازار عرضه شده است.

تبصره ـ مفاد بند های (۱) و (۲) این ماده شامل فروش مجدد فراورده هایی که حاوی منبع ژنی (ژنتیکی) قابل تکثیر هستند و توسط مالک اختراع یا با توافق او در بازار ارائه شده اند نیز می شود، مشروط بر آنکه ماده ژنی (ژنتیکی) به دست آمده به طور متوالی برای تکثیر یا رویش مجدد بکار گرفته نشود.

۳ـ استفاده از وسایل موضوع اختراع در هواپیماها، وسائط نقلیه زمینی یا کشتی های سایر کشورها که به طور موقت یا به طور تصادفی وارد حریم هوایی، مرزهای زمینی یا آبهای کشور می شوند.

۴ـ بهره برداری از اختراع که با هدف استفاده در تحقیقات علمی یا آزمایشی یا با اهداف آموزشی و پژوهشی انجام می شود.

۵ ـ بهره برداری توسط هر شخصی که به صورت غیرمتقلبانه قبل از تقاضای ثبت اختراع یا در مواقعی که حق تقدم تقاضا شده است، قبل از تاریخ تقاضای حق تقدم همان اختراع، از اختراع استفاده می کرده یا اقدامات جدی و مؤثری جهت آماده شدن برای استفاده از آن در ایران به عمل آورده است، مشروط بر آنکه آن شخص اثبات نماید دانش اختراع را از طریق افشای اطلاعات در موعد مهلت ارفاقی مخترع که در آن اظهارنامه تسلیم شده است و یا در نتیجه نقض تعهدات خود نسبت به مالک اختراع یا نماینده وی به دست نیاورده است. حقوق استفاده کننده قبلی تنها به همراه شرکت یا کسب وکار یا به همراه بخشی که در آن از اختراع استفاده می شده یا مقدمات استفاده از آن فراهم گردیده، قابل انتقال یا واگذاری است.

۶ ـ استفاده شخصی از اختراع بدون مقاصد تجاری

۷ـ اقدام مقدماتی برای استفاده تجاری از اختراع دارویی

۸ ـ ساخت داروهای ترکیبی تک نسخه ای

۹ ـ تغییر شیوه کاربرد داروی ثبت شده بدون تغییر در ماهیت

در یک نگاه

ماده ۳۸ نه استثنا بر حق اختراع شمرده: فروش و واردات مجدد کالایی که مالک خودش به بازار آورده، وسایل در وسایل نقلیه خارجی، تحقیق و آموزش، استفاده کننده پیشین، استفاده شخصی، و چند استثنای دارویی.

استثناها

بندهای ۱ و ۲، اتمام حق. کالایی که مالک یا با موافقت او به بازار آمده، فروش دوباره و واردات آن آزاد است. بند ۲ واردات موازی را هم آزاد کرده؛ کالای اصلی که مالک در بازاری دیگر فروخته، قابل ورود است. تبصره، این را برای کالای حاوی منبع ژنتیکی هم پذیرفته، به شرط اینکه برای تکثیر پیاپی به کار نرود.

بند ۳. هواپیما، خودرو یا کشتی خارجی که موقت یا تصادفی وارد ایران می شود.

بند ۴. تحقیقات علمی، آزمایشی، آموزشی و پژوهشی.

بند ۵، استفاده کننده پیشین. کسی که پیش از تاریخ تقاضا (یا حق تقدم) و بدون تقلب، از اختراع استفاده می کرده یا مقدمات جدی آن را در ایران فراهم کرده، می تواند ادامه دهد. دو شرط دارد: دانشش را از افشای خود مخترع در دوره ارفاقی یا با نقض تعهد به مالک به دست نیاورده باشد، و این حق را فقط همراه کسب و کارش می تواند منتقل کند.

بند ۶. استفاده شخصی بدون قصد تجاری.

بندهای ۷ تا ۹، دارو. اقدام مقدماتی برای استفاده تجاری از اختراع دارویی (مثل آماده کردن پرونده ثبت داروی ژنریک پیش از پایان حمایت)، ساخت داروی ترکیبی تک نسخه ای، و تغییر شیوه کاربرد داروی ثبت شده بدون تغییر ماهیت.

پیش از ۱۴۰۳

ماده ۱۵ قانون ۱۳۸۶ استثناهای اتمام حق، وسایل نقلیه خارجی، تحقیقات و استفاده کننده پیشین را داشت. استفاده شخصی و سه استثنای دارویی تازه اند.

پرسش های رایج

آیا استفاده از اختراع ثبت شده برای تحقیق مجاز است؟
بله؛ بند ۴ ماده ۳۸ بهره برداری با هدف تحقیقات علمی، آزمایشی، آموزشی و پژوهشی را از حقوق انحصاری مالک بیرون گذاشته است.
واردات کالای اصلی که در خارج فروخته شده نقض حق اختراع است؟
اگر کالا توسط مالک اختراع یا با توافق او در بازار عرضه شده باشد، طبق بند ۲ ماده ۳۸ واردات آن نقض نیست.

منابع این شرح: ماده ۱۵ قانون ۱۳۸۶ (۱۳۸۶/۰۸/۰۷)

این شرح برای آشنایی است و نظر حقوقی درباره پرونده خاص شما نیست. تفسیر رسمی قانون با مراجع صالح است.

آخرین بازبینی شرح:

موادی که به این ماده ارجاع داده اند

مواد دیگر بند اول ـ جنبه های مادی حقوق ناشی از اختراع

پرسشی درباره اجرای این مقررات در پرونده خودتان دارید؟

متن قانون جای مشاوره حقوقی برای یک پرونده مشخص را نمی گیرد. کارشناسان برندنو وضعیت شما را بررسی می کنند.