قانون حمایت از مالکیت صنعتی

ماده ۳۹ قانون حمایت از مالکیت صنعتی

بند اول ـ جنبه های مادی حقوق ناشی از اختراع

موارد صدور پروانه بهره برداری اجباری به شرح زیر است:

۱ـ اقتضای مصالح ملی و منافع عمومی: درمواردی که با نظر بالاترین مقام دستگاه اجرائی مربوط، مصالح ملی و منافع عمومی (مانند امنیت ملی، تغذیه، بهداشت یا توسعه سایر بخش های اقتصاد کشور) اقتضاء کند که دستگاه اجرائی یا اشخاص ثالث معین از اختراع بهره برداری کنند.

۲ـ اتخاذ رویه های ضدرقابتی: در صورتی که بهره برداری مالک اختراع یا اشخاص مجاز از طرف او، مغایر با رقابت آزاد باشد و بالاترین مقام دستگاه اجرائی مربوط، بهره برداری از اختراع را رافع مشکل تشخیص دهد.

۳ـ کوتاهی بهره برداری اختراع در ایران: هنگامی که سه سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه اختراع یا دو سال از تاریخ صدور گواهینامه اختراع گذشته و مخترع، بدون عذر موجه در ایران از آن بهره برداری نکرده یا به میزان کافی عرضه نکرده باشد. در محاسبه مهلت حمایت، مهلتی که طولانی تر است باید منظور گردد.

۴ـ وجود اختراعات وابسته: در مواردی که اختراع مؤخّر که متضمن پیشرفت مهم فنی است و اهمیت اقتصادی قابل توجهی دارد بدون استفاده از یک اختراع مقدم، قابل بهره برداری نباشد.

در یک نگاه

پروانه بهره برداری اجباری در چهار حالت صادر می شود: مصالح ملی و منافع عمومی، رویه ضدرقابتی مالک، بهره برداری نکردن از اختراع در ایران، و اختراع وابسته ای که بدون اختراع پیشین قابل اجرا نیست.

چهار حالت

مصالح ملی. با نظر بالاترین مقام دستگاه اجرایی؛ قانون چند مثال زده: امنیت ملی، تغذیه، بهداشت، توسعه بخش های اقتصاد.

رویه ضدرقابتی. وقتی بهره برداری مالک یا مجازان او با رقابت آزاد نمی خواند و بهره برداری دیگری مشکل را حل می کند.

بهره برداری نکردن. سه سال از اظهارنامه یا دو سال از صدور گواهینامه، هر کدام طولانی تر، و مخترع بدون عذر موجه در ایران بهره برداری نکرده یا کافی عرضه نکرده باشد. ثبت اختراع برای انبار کردنش نیست.

اختراع وابسته. اختراع بعدی پیشرفت فنی مهم و ارزش اقتصادی قابل توجه دارد ولی بدون اختراع پیشین اجرا نمی شود. تشخیص سه حالت اول با هیأت ماده ۴۰ است.

پیش از ۱۴۰۳

ماده ۱۷ قانون ۱۳۸۶ بهره برداری دولت یا شخص مجاز از طرف او را در موارد مشابه پیش بینی کرده بود. قانون تازه حالت ها را جداتر و روند را با هیأت ماده ۴۰، مواد ۴۱ تا ۵۰، تفصیلی کرده است.

پرسش های رایج

پروانه بهره برداری اجباری اختراع در چه مواردی صادر می شود؟
طبق ماده ۳۹: اقتضای مصالح ملی و منافع عمومی، رویه ضدرقابتی، کوتاهی در بهره برداری از اختراع در ایران و وجود اختراع وابسته.

منابع این شرح: ماده ۱۷ قانون ۱۳۸۶ (۱۳۸۶/۰۸/۰۷)

این شرح برای آشنایی است و نظر حقوقی درباره پرونده خاص شما نیست. تفسیر رسمی قانون با مراجع صالح است.

آخرین بازبینی شرح:

موادی که به این ماده ارجاع داده اند

مواد دیگر بند اول ـ جنبه های مادی حقوق ناشی از اختراع

پرسشی درباره اجرای این مقررات در پرونده خودتان دارید؟

متن قانون جای مشاوره حقوقی برای یک پرونده مشخص را نمی گیرد. کارشناسان برندنو وضعیت شما را بررسی می کنند.