ثبت اختراع بین المللی با الحاق ایران به معاهده استراسبورگ

ثبت اختراع بین المللی پس از الحاق ایران به معاهده استراسبورگ از نظر طبقه بندی فنی و کدگذاری اسناد، با چارچوب بین المللی هماهنگ تر می شود. طبق اعلام سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، ایران به نظام طبقه بندی بین المللی اختراعات موسوم به استراسبورگ پیوسته است. با این حال، منبع درباره تاریخ دقیق آغاز اجرای عملی، شیوه اصلاح فرم های اظهارنامه، هزینه های جدید یا تغییر در مراحل رسیدگی جزئیات مشخصی ارائه نکرده است.

برای بررسی متن اعلام شده می توان به اطلاعیه سازمان ثبت اسناد و املاک مراجعه کرد.

الحاق به استراسبورگ چه مفهوم حقوقی دارد

معاهده استراسبورگ یک مسیر مستقل برای ثبت اختراع در کشورهای مختلف ایجاد نمی کند. موضوع اصلی آن، ایجاد نظام مشترک برای طبقه بندی اسناد و مدارک فنی اختراع ها است. این نظام با عنوان طبقه بندی بین المللی اختراع (IPC) شناخته می شود و فناوری ها را در بخش ها و زیرگروه های تخصصی قرار می دهد. بنابراین، الحاق ایران بیشتر به زبان مشترک میان اداره ثبت، پایگاه های جستجوی فنی و مراجع بررسی اختراع مربوط است، نه ایجاد گواهینامه ای که به خودی خود در همه کشورها اعتبار داشته باشد.

ثبت اظهارنامه داخلی، ثبت اختراع در مسیر معاهده همکاری ثبت اختراع (PCT)، بررسی ماهوی و دریافت حمایت در کشورهای مقصد، هر کدام آثار و شرایط جداگانه دارند. استفاده از کد IPC می تواند شناسایی حوزه فنی اختراع و جستجوی پیشینه را منظم تر کند، اما جای ادعانامه دقیق، توصیف کامل، نقشه های لازم و رعایت مهلت های قانونی را نمی گیرد. برای شناخت ساختار این کدها، راهنمای طبقه بندی بین المللی اختراع می تواند مرجع اولیه متقاضی باشد.

منبع اعلام کرده است که کدهای استاندارد IPC در اسناد رسمی، انتشارات و تصدیق نامه های مربوط به پرونده ها درج خواهد شد. با وجود این، درباره قالب دقیق درج کد، مسئول تعیین نهایی طبقه، نحوه اعتراض به طبقه بندی و ارتباط اجرایی آن با پایگاه های خارجی توضیح تکمیلی منتشر نشده است. از این رو نمی توان صرفا بر اساس خبر، کاهش زمان رسیدگی یا پذیرش آسان تر پرونده را نتیجه گرفت.

چه پرونده هایی بیشتر اثر می پذیرند

این تغییر برای شرکت های صنعتی و دانش بنیان، مخترعان دانشگاهی، فناوران مستقل و تولیدکنندگانی که قصد انتقال یا بهره برداری از دانش فنی دارند، اهمیت بیشتری دارد. در پرونده های مهندسی پزشکی، مکانیک، انرژی، برق، شیمی و حوزه های نزدیک، انتخاب طبقه درست می تواند به جستجوی پیشینه مرتبط تر و ارزیابی منظم تر کمک کند. برای شرکت هایی که قصد صادرات محصول یا مذاکره با شریک خارجی دارند، هماهنگی واژگان و کدهای فنی بررسی اسناد را قابل فهم تر می کند؛ اما حمایت حقوقی در کشور مقصد همچنان به اقدام جداگانه و مقررات همان کشور وابسته است.

خریدار فناوری نیز نباید کد IPC را معادل ارزش یا اعتبار قطعی اختراع بداند. در معامله، باید متن ادعاها، وضعیت اظهارنامه یا گواهینامه، دامنه حمایت، مالکیت، محدودیت های انتقال و سوابق اعتراض بررسی شود. طبقه بندی فقط به شناسایی حوزه فنی کمک می کند و به تنهایی مشخص نمی کند که چه محصولی در محدوده حمایت قرار می گیرد. برای انتقال دارایی فکری، بررسی واگذاری قانونی اختراع و طرح صنعتی پیش از امضای قرارداد اهمیت دارد.

فاصله میان ادعای تسهیل و تجربه اجرایی پرونده

الحاق به یک معاهده بین المللی ممکن است هماهنگی اسناد و جستجوی فنی را بهبود دهد، اما به معنای حذف رفت و برگشت اداری یا کوتاه شدن خودکار زمان ثبت نیست. در تجربه اجرایی دفتر برندنو، پاسخ اولیه اداره در پرونده های اختراع گاهی حدود یک هفته و گاهی تا حدود ۲۵ روز طول کشیده است. این پاسخ، پایان پرونده نیست؛ پس از پذیرش، بررسی ماهوی، انتشار آگهی و مهلت اعتراض طی می شود و ثبت نهایی بعد از این مراحل شکل می گیرد.

آنچه در عمل می تواند رسیدگی را طولانی کند، فقط طبقه بندی نیست. نقص در ادعانامه یا توصیف فنی، اخطار رفع نقص و رفت و برگشت پرونده، انتظار برای بررسی ماهوی، اختلال سامانه، احراز هویت و تایید مدارک و همچنین انتشار آگهی و مهلت اعتراض، هر کدام می تواند برنامه متقاضی را تغییر دهد. منبع درباره اینکه معاهده استراسبورگ چگونه این گلوگاه ها را در عمل کاهش می دهد، عدد یا سازوکار مشخصی اعلام نکرده است.

بنابراین ادعای هماهنگی بین المللی باید از وعده کاهش قطعی زمان تفکیک شود. متقاضیانی که برای دریافت تسهیلات، مذاکره سرمایه گذاری یا ورود به بازار خارجی به زمان مشخصی نیاز دارند، بهتر است زمان پاسخ اولیه را با زمان ثبت نهایی یکی ندانند. هزینه های رسمی نیز باید بر اساس مقررات جاری بررسی شود و صفحه هزینه های قانونی ثبت اختراع برای برآورد اولیه قابل استفاده است.

اقدام عملی متقاضی و خدمات دفتر برندنو

اقدام مناسب پیش از ثبت اظهارنامه، تعیین دقیق موضوع فنی، جستجوی پیشینه در طبقات مرتبط IPC و بازبینی هماهنگی میان عنوان، خلاصه، توصیف و ادعاها است. طبقه بندی نباید برای پوشاندن ضعف ادعانامه یا گسترش مصنوعی دامنه اختراع استفاده شود. همچنین اگر هدف، ثبت در چند کشور یا انتقال فناوری است، کشورها، مهلت ها و اسناد لازم باید پیش از ثبت داخلی در برنامه پرونده دیده شوند.

دفتر برندنو در پرونده های اختراع، از بررسی اولیه طبقه فنی و پیشینه تا پیگیری اظهارنامه، رفع نقص و مراحل پس از پذیرش را دنبال می کند. این دفتر می تواند متن ادعاها و توصیف فنی را برای هماهنگی بیشتر با ساختار پرونده بررسی کند، وضعیت کارتابل و پاسخ های اداری را پیگیری کند و در صورت نیاز هماهنگی های لازم با مراجع مرتبط را انجام دهد. پیش از واگذاری یا خرید فناوری نیز اعتبار اسناد، وضعیت مالکیت و زمان واقعی مراحل بررسی می شود تا تصمیم تجاری بر پایه صرف یک کد طبقه بندی اتخاذ نشود. برای دریافت مشاوره درباره مسیر پرونده، خدمات ثبت برند، شرکت و اختراع و سپس تماس با دفتر برندنو قابل بررسی است.