بر اساس اعلام رئیس مرکز مالکیت معنوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، سازوکار جدیدی برای تسویه ریالی تعرفه های ثبت بین المللی اختراع تحت معاهده همکاری ثبت اختراع یا همان PCT به مرحله اجرا درآمده است. این فرایند پس از پیگیری و مذاکره با سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO) و دفتر برنامه توسعه ملل متحد (UNDP) طراحی و نهایی شده است و متقاضیان ایرانی که اداره ثبت اختراع ایران را به عنوان اداره دریافت کننده اظهارنامه بین المللی برمی گزینند، می توانند وجوه مربوطه را از طریق حساب بانکی دفتر UNDP در داخل ایران و با واحد پول ریال تسویه نمایند.
مفهوم حقوقی و کاربردی سازوکار جدید PCT
معاهده همکاری ثبت اختراع (PCT) این امکان را در اختیار مخترعان قرار می دهد که با تنظیم یک اظهارنامه واحد، فرایند ورود به مرحله ملی ثبت اختراع در چندین کشور عضو را آغاز کنند. در روال معمول این معاهده، مخترع یا مالک اختراع ناگزیر به پرداخت وجوه ارزی جهت ثبت اظهارنامه و گزارش جست وجوی بین المللی است. به دلیل محدودیت های تبادلات بانکی بین المللی، پرداخت این تعرفه های ارزی همواره یکی از پیچیده ترین مراحل کار برای مالکان اظهارنامه های ایرانی بوده است. اکنون با ورود دفتر UNDP در ایران به عنوان واسطه مالی مجاز، تعهد مالی متقاضیان به شکل ریالی در سیستم داخلی تسویه می شود و سپس با اعتبار بین المللی این سازمان در اختیار WIPO قرار می گیرد. بررسی پیش نیازهای قانونی و برآورد هزینه های قانونی ثبت اختراع از اصول اولیه اقدام در این مسیر به شمار می رود.
این تغییر برای چه پرونده هایی موضوعیت دارد؟
این تسهیل مالی و اداری به طور مستقیم برای تمام شرکت های دانش بنیان، پژوهشگران، مراکز دانشگاهی و اشخاص حقیقی و حقوقی کاربرد دارد که اختراعی را در مرحله ثبت دارند یا قصد گسترش حقوق مالکیت صنعتی خود به سایر کشورهای عضو معاهده PCT را دنبال می کنند. پرونده هایی که در پی واگذاری قانونی اختراع و طرح صنعتی در سطح فراملی هستند یا قصد ورود به زنجیره های تجاری بین المللی را دارند، از این پس می توانند بدون نیاز به تهیه ارز و استفاده از واسطه های نامعتبر صرافی، تقاضای PCT خود را به صورت رسمی ثبت نمایند.
اقدام عملی متقاضیان
متقاضیانی که مایل به ثبت تقاضای بین المللی بر پایه اظهارنامه های ملی خود هستند، می توانند در سامانه مرکز مالکیت معنوی ایران، اداره دریافت کننده اظهارنامه را مرکز مالکیت معنوی انتخاب نمایند و فرایند تسویه را از مسیر حساب معرفی شده دفتر UNDP پیگیری کنند. پیش از اقدام، ضروری است مستندات فنی و طبقات مربوطه بر اساس طبقه بندی بین المللی اختراع (IPC) به درستی مشخص گردد. در متن خبر اولیه، شماره حساب، نرخ دقیق تسعیر ارز و جزئیات گام به گام پرداخت اعلام نشده است؛ بنابراین متقاضیان باید پیش از واریز هرگونه وجه، آخرین شیوه نامه اجرایی را از مراجع مربوط در مراحل، شرایط و هزینه ثبت برند، شرکت و اختراع استعلام کنند.
