ثبت اختراع بین المللی برای متقاضیانی که اداره مالکیت معنوی ایران را به عنوان اداره دریافت کننده انتخاب می کنند، از تاریخ ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۴ با امکان تسلیم اسناد به زبان فارسی در گام نخست همراه شده است. طبق اعلام مرکز مالکیت معنوی، این امکان علاوه بر زبان انگلیسی برای متون و مستندات پرونده در مرحله اولیه پذیرش اظهارنامه قابل استفاده است. متن کامل اطلاعیه در خبر مرکز مالکیت معنوی منتشر شده است.
پذیرش زبان فارسی چه مفهوم حقوقی دارد
ثبت اظهارنامه در چارچوب معاهده همکاری ثبت اختراع، به معنای دریافت یک گواهینامه واحد جهانی نیست. این نظام، مسیر مشترکی برای تسلیم اولیه، جستجوی بین المللی و سپس پیگیری حقوق اختراع در کشورهای مقصد فراهم می کند. بنابراین پذیرش فارسی، یک تسهیل شکلی در نقطه آغاز پرونده است؛ نه جایگزین ثبت ملی در کشورهایی که متقاضی برای حمایت در آنها اقدام می کند.
مطابق اعلام منبع، متون توصیف اختراع، ادعانامه و خلاصه اختراع در این مرحله قابل تسلیم به زبان فارسی هستند. در مراحل بعدی، پرونده برای جستجو و ورود به مرحله ملی کشورهای مقصد به ترجمه نیاز خواهد داشت. زبان مورد نیاز، نحوه ارائه ترجمه، مهلت های مربوط و سازوکار پیگیری جستجو در متن خبر به طور جزئی اعلام نشده است. از این رو نمی توان بر اساس این خبر، مهلت مشخصی برای ترجمه یا شرایط یکسانی برای همه کشورهای مقصد تعیین کرد.
اهمیت این تفکیک در ادعانامه بیشتر دیده می شود. ادعانامه حدود حمایت مورد درخواست را مشخص می کند و ترجمه نادقیق اصطلاحات فنی یا حقوقی می تواند درک دامنه اختراع را دشوار کند. پذیرش اولیه زبان فارسی ممکن است فرصت آماده سازی بهتر ترجمه را ایجاد کند، اما کیفیت تنظیم متن فارسی و هماهنگی آن با ترجمه بعدی همچنان بخشی از ریسک پرونده است. برای انتخاب و بررسی طبقه بندی بین المللی اختراع، استفاده از راهنمای طبقه بندی بین المللی اختراع می تواند در مرحله آماده سازی پرونده مفید باشد.
این تغییر برای کدام متقاضیان موضوعیت دارد
شرکت های دانش بنیان، پژوهشگران، دانشگاه ها، مخترعان مستقل و تولیدکنندگانی که قصد ورود به بازار خارجی دارند، بیش از دیگران با این تغییر ارتباط دارند؛ به ویژه زمانی که متن فنی فارسی آماده است اما ترجمه تخصصی انگلیسی یا زبان مورد نیاز کشور مقصد هنوز نهایی نشده است. مزیت عملی اعلام شده، امکان شروع روند از مسیر اداره مالکیت معنوی ایران و پیگیری تثبیت تاریخ تقدم در مرحله نخست است. این مزیت زمانی ارزشمندتر است که افشای عمومی فناوری یا مذاکره با شریک تجاری خارجی در پیش باشد.
با این حال، نباید پذیرش فارسی را به معنای حذف نیاز به زبان خارجی یا کاهش همه هزینه های پرونده دانست. ترجمه تخصصی، بررسی فنی، اصلاح ادعانامه، هزینه های مرحله جستجو و هزینه های ورود به مرحله ملی ممکن است همچنان مطرح باشند. خبر درباره مبلغ یا زمان این هزینه ها جزئیاتی ارائه نکرده است. همچنین برای متقاضیانی که فقط در ایران بازار دارند، مسیر بین المللی ممکن است ضرورتی نداشته باشد و تصمیم باید بر اساس بازار هدف، امکان بهره برداری و توان مالی پرونده گرفته شود.
مقایسه اعلام رسمی با واقعیت اجرایی پرونده
اعلام امکان تسلیم فارسی، یک تغییر در پذیرش اولیه اسناد است و نباید با پایان رسیدگی یا صدور حق انحصاری در کشورهای خارجی اشتباه شود. در تجربه اجرایی دفتر برندنو، پرونده های اختراع پس از پذیرش اولیه ممکن است برای پاسخ اداره حدود یک هفته تا حدود ۲۵ روز زمان نیاز داشته باشند. این بازه، پایان پرونده نیست؛ پس از پذیرش، بررسی ماهوی، انتشار آگهی و مهلت اعتراض می تواند ادامه پیدا کند. در پرونده های بین المللی نیز رفت و برگشت برای رفع نقص، هماهنگی پرداخت، آماده سازی ترجمه و الزامات کشور مقصد بر زمان اثر می گذارد.
زمان هایی که در اطلاعیه های اداری برای یک مرحله مطرح می شود، معمولا ناظر به پرونده کامل و بی نقص در همان مرحله است. در عمل، ناقص بودن مدارک فنی، امضا یا احراز هویت، اصلاح متن ادعانامه، اختلال سامانه، صف کارشناسی و نیاز به استعلام می تواند فرایند را طولانی تر کند. در مورد این خبر، مرکز مالکیت معنوی درباره زمان دقیق ترجمه بعدی و نحوه پیگیری جستجوی بین المللی توضیح نداده است؛ بنابراین وعده کوتاه شدن کل مسیر یا حذف مراحل بعدی از متن اعلام شده قابل برداشت نیست.
برای کاهش ریسک، متقاضی باید پیش از تسلیم، سابقه افشا، مالک یا مالکان اختراع، رابطه مخترع و شرکت، متن ادعاها، نقشه ها و بازارهای هدف را بررسی کند. در صورت نیاز به برآورد مالی، هزینه های قانونی ثبت اختراع باید از هزینه ترجمه تخصصی و مخارج احتمالی مراحل مقصد جدا شود. آماده بودن مدارک و امضاها از ابتدا نیز از رفت و برگشت اداری کم می کند.
دفتر برندنو در پرونده ثبت اختراع بین المللی چه می کند
دفتر برندنو در این موضوع، ابتدا مدارک فنی و وضعیت مالکیت را بررسی می کند و سپس درباره تنظیم ادعانامه، خلاصه و توصیف اختراع، طبقه بندی و مسیر مورد نظر متقاضی ارزیابی ارائه می دهد. پیگیری اظهارنامه، پاسخ به اخطار رفع نقص، هماهنگی اصلاحات و پیگیری مراحل اداری از خدماتی است که می تواند در چارچوب هر پرونده انجام شود. در پرونده هایی که هدف تجاری سازی یا انتقال فناوری است، دفتر برندنو همچنین درباره واگذاری قانونی اختراع و طرح صنعتی و اسناد انتقال راهنمایی ارائه می کند.
این بررسی باید پیش از تسلیم، زمان واقعی آماده سازی مدارک فارسی، ترجمه بعدی، پاسخ اداره و مراحل کشور مقصد را از هم جدا کند. متقاضی می تواند برای ارزیابی اسناد و تعیین مسیر پرونده با دفتر برندنو تماس بگیرد تا تصمیم درباره ثبت داخلی، ثبت بین المللی یا انتقال اختراع بر پایه وضعیت واقعی دارایی گرفته شود.
