قوانین و مقررات
متن کامل و به روز قوانین و آیین نامه هایی که صاحبان کسب و کار با آن ها سر و کار دارند، از ثبت شرکت و مالیات تا کارت بازرگانی، رتبه پیمانکاری، علامت تجاری و اختراع؛ و جدا از آن ها، کنوانسیون ها و معاهده های بین المللی مالکیت صنعتی که ایران عضو آن هاست.
قوانین و مقررات داخلی
متن تلفیقی هر قانون با همه اصلاحات بعدی آن. بندهای منسوخ حذف شده اند و کنار هر ماده، آیین نامه ها، بخشنامه ها و آرای دیوان عدالت اداری مرتبط با همان ماده فهرست شده است.
مالکیت صنعتی و معنوی
علامت تجاری، اختراع، طرح صنعتی، نرم افزار و آثار ادبی و هنری.
- قانون حمایت از مالکیت صنعتی
متن کامل قانون حمایت از مالکیت صنعتی مصوب ۱۴۰۳: اختراع، نمونه اشیای مصرفی، طرح صنعتی، علائم تجاری و جمعی و تأییدی، نام تجاری، اسرار تجاری، رقابت غیرمنصفانه و مقررات کیفری. طبق ماده ۱۵۰، با لازم الاجرا شدن این قانون، قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری مصوب ۱۳۸۶ نسخ می شود.
- آیین نامه اجرایی ماده (۱۳۵) قانون حمایت از مالکیت صنعتی (موضوع پشتیبانی و مانع زدایی در مسیر تجاری سازی اختراعات ثبت شده)
پشتیبانی و مانع زدایی در مسیر تجاری سازی اختراع: حمایت هایی که دولت برای به بازار رساندن اختراع های ثبت شده فراهم می کند.
- آیین نامه اجرایی تبصره (۱) ماده (۱۳۴) قانون حمایت از مالکیت صنعتی (موضوع صدور گواهینامه ثبت اختراع دفاعی)
صدور گواهینامه ثبت اختراع دفاعی: اختراع هایی که به امنیت و دفاع کشور مربوط اند چگونه و با چه محدودیتی ثبت می شوند.
- قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم افزارهای رایانه ای
حقوق مادی و معنوی پدیدآورنده نرم افزار، مدت حمایت، ثبت نرم افزار و مجازات نقض آن.
شرکت ها و تجارت
تأسیس و ثبت شرکت، انواع شرکت های تجاری، چک، تجارت الکترونیکی و ورشکستگی.
- قانون تجارت
قانون مادر تجارت در ایران: تاجر و معاملات تجاری، دفاتر تجاری، شرکت های تجاری (به جز سهامی)، اسناد تجاری، ورشکستگی، اسم تجارتی و دلالی.
- لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت
مقررات شرکت های سهامی عام و خاص: تأسیس، سهام، مجامع عمومی، هیئت مدیره، بازرس، افزایش و کاهش سرمایه، انحلال و تصفیه.
- قانون ثبت شرکت ها
الزام ثبت شرکت های تجاری ایرانی و خارجی در اداره ثبت شرکت ها و آثار ثبت نکردن آن.
- نظامنامه اجرای قانون ثبت شرکت ها
مقررات اجرایی ثبت شرکت ها: اظهارنامه، مدارک لازم برای هر نوع شرکت، ثبت شعبه شرکت خارجی، ثبت تغییرات و هزینه ثبت.
- آیین نامه اصلاحی ثبت تشکیلات و مؤسسات غیر تجارتی
ثبت مؤسسات و تشکیلات غیرتجاری (مانند مؤسسات فرهنگی، خیریه و خدماتی): مدارک، مجوزها و آثار ثبت.
- قانون اجازه ثبت شعبه یا نمایندگی شرکتهای خارجی
شرایط ثبت شعبه یا نمایندگی شرکت های خارجی در ایران، به شرط معامله متقابل.
- آیین نامه اجرایی قانون اجازه ثبت شعبه یا نمایندگی شرکتهای خارجی
مدارک، مراحل و مرجع ثبت شعبه یا نمایندگی شرکت خارجی و تکالیف پس از ثبت.
- قانون صدور چک
چک و انواع آن، سامانه صیاد، چک برگشتی، مسئولیت صادرکننده و دارنده، اجرای چک و مجازات صدور چک بی محل.
- قانون تجارت الکترونیکی
اعتبار داده پیام و امضای الکترونیکی، قراردادهای از راه دور، حمایت از مصرف کننده در فروش اینترنتی و حمایت از علائم تجاری در فضای مجازی.
- قانون اداره تصفیه امور ورشکستگی
نحوه اداره تصفیه امور تاجر ورشکسته، مدیر تصفیه، طلبکاران و تقسیم دارایی.
بازرگانی، صادرات و واردات و کارت بازرگانی
کارت بازرگانی، ثبت سفارش، گمرک، اتاق بازرگانی و قاچاق کالا.
- قانون مقررات صادرات و واردات
قانون پایه صادرات و واردات؛ ماده ۳ آن شرایط صدور و تمدید کارت بازرگانی را تعیین می کند. کالاهای مجاز، مشروط و ممنوع و ثبت سفارش هم در همین قانون است.
- آیین نامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات
جزئیات اجرای قانون مقررات صادرات و واردات: ثبت سفارش، ترخیص، کالاهای همراه مسافر، تعهد ارزی و مقررات کارت بازرگانی.
- قانون امور گمرکی
تشریفات گمرکی واردات و صادرات، ارزش گمرکی، حقوق ورودی، رویه های گمرکی، حق العمل کاری و تخلفات گمرکی.
- آیین نامه اجرایی قانون امور گمرکی
روش اجرای قانون امور گمرکی: اظهار کالا، ارزیابی، ترخیص، رویه های ترانزیت و ورود موقت.
- قانون اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران
وظایف و ساختار اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران که کارت بازرگانی را صادر و تمدید می کند.
- قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز
تعریف قاچاق کالا و ارز، شناسه کالا، تکالیف واردکنندگان و فروشندگان و مجازات های قاچاق.
پیمانکاری، مناقصه و معاملات دولتی
رتبه بندی و تشخیص صلاحیت پیمانکاران، برگزاری مناقصات و منع مداخله در معاملات دولتی.
- آیین نامه طبقه بندی و تشخیص صلاحیت پیمانکاران
رتبه بندی پیمانکاران: رشته ها و پایه ها، شرایط گرفتن و ارتقای رتبه، ظرفیت کاری و مرجع تشخیص صلاحیت.
- قانون برگزاری مناقصات
نصاب معاملات، انواع مناقصه، ارزیابی کیفی مناقصه گران، ضمانت نامه ها، کمیسیون مناقصه و رسیدگی به شکایات.
- آیین نامه اجرایی بند «ج» ماده (۱۲) قانون برگزاری مناقصات
آیین نامه اجرایی بند «ج» ماده ۱۲ قانون برگزاری مناقصات: معیارها و روش ارزیابی کیفی مناقصه گران.
- لایحه قانونی منع مداخله وزرا، نمایندگان مجلس و کارمندان دولت در معاملات دولتی و کشوری
چه کسانی (وزرا، نمایندگان، کارکنان دولت و بستگانشان) از طرف شدن در معاملات دولتی منع شده اند.
امور مالیاتی
مالیات بر درآمد، مالیات بر ارزش افزوده، سامانه مؤدیان و صورتحساب الکترونیکی.
- قانون مالیاتهای مستقیم
مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی و حقوقی، مشاغل، حقوق، املاک، ارث، معافیت ها، اظهارنامه، دفاتر قانونی، رسیدگی و حل اختلاف مالیاتی.
- قانون مالیات بر ارزش افزوده
قانون جدید ارزش افزوده (۱۴۰۰): مشمولان، نرخ، معافیت ها، صورتحساب، استرداد و جرائم.
- قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان
صورتحساب الکترونیکی، سامانه مؤدیان، پایانه فروشگاهی و تکالیف فروشندگان کالا و خدمات.
- قانون تسهیل تکالیف مؤدیان جهت اجرای «قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان»
تسهیلات و مهلت های اجرای قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان.
صنعت، معدن و محیط کسب و کار
مجوزهای کسب و کار، نظام صنفی، معادن، استاندارد، حمایت از مصرف کننده، دانش بنیان ها و سرمایه گذاری خارجی.
- قانون بهبود مستمر محیط کسب و کار
تکالیف دولت برای آسان کردن کسب و کار: شورای گفت وگو، ثبات مقررات، پنجره واحد، اعتراض به مقررات مخل کسب و کار.
- قانون تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار
درگاه ملی مجوزها، مجوزهای ثبت محور و تأیید محور، مهلت پاسخ دستگاه ها و هیئت مقررات زدایی.
- قانون اجرای سیاستهای کلی اصل چهل و چهارم (۴۴) قانون اساسی
واگذاری و خصوصی سازی، سهم بخش تعاونی، تسهیل رقابت، منع انحصار و شورای رقابت.
- قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور
تسهیلات مالی و مالیاتی تولید، تأمین مالی بنگاه ها، تقسیط بدهی ها و بیمه تولید.
- قانون نظام صنفی کشور
پروانه کسب، اتحادیه ها و مجامع امور صنفی، تکالیف صنوف، تخلفات صنفی و بازرسی.
- قانون معادن
اکتشاف و بهره برداری از معادن، پروانه اکتشاف و بهره برداری، حقوق دولتی و شورای عالی معادن.
- آیین نامه اجرایی قانون معادن
روش صدور پروانه ها، محدوده ها، ضمانت ها، حقوق دولتی و نظارت بر عملیات معدنی.
- قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد
استاندارد اجباری، نشان استاندارد، ارزیابی انطباق، مدیر کنترل کیفیت و مجازات تخلف از استاندارد.
- قانون حمایت از حقوق مصرف کنندگان
تکالیف عرضه کنندگان کالا و خدمات، ضمانت و خدمات پس از فروش، شکایت مصرف کننده و جریمه ها.
- قانون جهش تولید دانش بنیان
حمایت های مالیاتی، بیمه ای و مالی از شرکت های دانش بنیان و خرید محصولات دانش بنیان.
- آیین نامه ارزیابی شرکت ها و موسسات دانش بنیان
معیارهای دانش بنیان شدن، انواع شرکت ها و محصولات دانش بنیان و روش ارزیابی آن ها.
- قانون تشویق و حمایت سرمایه گذاری خارجی
شرایط پذیرش سرمایه خارجی، حمایت از انتقال سود و اصل سرمایه و جبران خسارت سرمایه گذار خارجی.
- آیین نامه اجرایی قانون تشویق و حمایت سرمایه گذاری خارجی
روش گرفتن مجوز سرمایه گذاری خارجی، ثبت ورود سرمایه و انتقال آن.
کار و تأمین اجتماعی
روابط کارگر و کارفرما، قرارداد کار، بیمه و تکالیف کارفرما.
- قانون کار
قرارداد کار، مزد، ساعات کار، مرخصی، پایان کار و سنوات، حفاظت فنی، مراجع حل اختلاف کارگر و کارفرما.
- قانون تأمین اجتماعی
بیمه اجباری کارکنان، حق بیمه سهم کارفرما و کارگر، مستمری ها و تکالیف کارفرما در برابر سازمان تأمین اجتماعی.
کنوانسیون ها و معاهده های بین المللی
معاهده های مالکیت صنعتی که ایران به آن ها پیوسته است. هر جا ترجمه رسمی و کامل مصوب مجلس وجود داشت متن همان است و در غیر این صورت ترجمه برندنو از متن رسمی وایپو، با پیوند به متن اصلی.
معاهده های اصلی مالکیت صنعتی
- کنوانسیون پاریس برای حمایت از مالکیت صنعتی
کنوانسیون پاریس پایه همه نظام بین المللی مالکیت صنعتی است: رفتار ملی با اتباع کشورهای عضو، حق تقدم شش ماهه برای علامت و طرح صنعتی و دوازده ماهه برای اختراع، حمایت از علامت مشهور و منع رقابت نامشروع از همین کنوانسیون می آید.
- کنوانسیون تأسیس سازمان جهانی مالکیت فکری (وایپو)
این کنوانسیون سازمان جهانی مالکیت فکری (وایپو) را تأسیس کرده و اهداف، وظایف، ارکان و بودجه آن را تعیین می کند. اداره معاهده هایی مانند پاریس، مادرید و همکاری ثبت اختراع بر عهده همین سازمان است.
- موافقتنامه مادرید درباره ثبت بین المللی علائم
موافقتنامه مادرید نخستین سند نظام مادرید است: دارنده علامتی که در کشور مبدأ ثبت شده، با یک درخواست بین المللی از طریق دفتر بین المللی وایپو برای کشورهای عضو دیگر حمایت می گیرد.
- پروتکل موافقتنامه مادرید درباره ثبت بین المللی علائم
پروتکل مادرید سند اصلی ثبت بین المللی علامت تجاری امروز است. ثبت بین المللی علامت ایرانی در کشورهای دیگر، و تعیین ایران در درخواست های بین المللی خارجی، بر پایه همین پروتکل انجام می شود.
- موافقتنامه مادرید درباره جلوگیری از نشانه های نادرست یا گمراه کننده منبع کالا
این موافقتنامه کشورهای عضو را موظف می کند کالایی را که به دروغ یا به شکل گمراه کننده کشور یا محل دیگری را منبع خود معرفی می کند، هنگام ورود توقیف کنند یا ورود آن را منع کنند.
- معاهده همکاری ثبت اختراع (پی سی تی)
معاهده همکاری ثبت اختراع (پی سی تی) امکان می دهد با یک درخواست بین المللی، برای اختراع در همه کشورهای عضو حق تقدم گرفته شود؛ جستجو و بررسی مقدماتی بین المللی انجام می شود و تصمیم نهایی درباره ثبت با اداره هر کشور است.
- موافقتنامه لیسبون درباره حمایت از نام های مبدأ و ثبت بین المللی آن ها
موافقتنامه لیسبون حمایت از نام مبدأ (نام جغرافیایی محصولی که کیفیت آن به همان منطقه بسته است) را از راه یک ثبت بین المللی در دفتر بین المللی وایپو در همه کشورهای عضو ممکن می کند.
موافقتنامه های طبقه بندی بین المللی
- موافقتنامه نیس درباره طبقه بندی بین المللی کالاها و خدمات برای ثبت علائم
موافقتنامه نیس طبقه بندی بین المللی علامت تجاری (نیس) را پایه گذاشته است: ۴۵ طبقه کالا و خدمات که هر اظهارنامه علامت تجاری، در ایران هم، بر اساس آن تنظیم می شود.
- موافقتنامه لوکارنو درباره طبقه بندی بین المللی طرح های صنعتی
موافقتنامه لوکارنو طبقه بندی بین المللی طرح های صنعتی را تأسیس کرده که در اظهارنامه ثبت طرح صنعتی به کار می رود.
- موافقتنامه وین درباره تأسیس طبقه بندی بین المللی عناصر تصویری علائم
موافقتنامه وین طبقه بندی عناصر تصویری علائم (شکل ها، نقش ها و نمادها) را تأسیس کرده که برای جستجوی علامت های تصویری و مشابه به کار می رود.
- موافقتنامه استراسبورگ درباره طبقه بندی بین المللی اختراعات
موافقتنامه استراسبورگ طبقه بندی بین المللی اختراعات (آی پی سی) را تأسیس کرده که هر ورقه اختراع بر اساس آن طبقه بندی و جستجو می شود.
متن قانون حمایت از مالکیت صنعتی از سامانه قوانین مرکز پژوهش های مجلس است و متن بقیه قوانین و آیین نامه های داخلی از پایگاه ملی قوانین و مقررات (معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات). برای استناد رسمی، متن منتشر شده در روزنامه رسمی ملاک است.