ثبت اختراع بین المللی از مهر ۱۴۰۴ فقط الکترونیکی می شود

ثبت اختراع بین المللی از ۹ مهر ۱۴۰۴ در ایران فقط از مسیر الکترونیکی پذیرفته می شود و ارسال فیزیکی یا نمابر مدارک به مرجع ملی، طبق اعلام مرکز مالکیت معنوی، معتبر نخواهد بود. این تصمیم در چارچوب اصلاحات آیین نامه اجرایی معاهده همکاری ثبت اختراع اتخاذ شده است. متن اطلاعیه درباره جزئیات فنی سامانه، قالب دقیق فایل ها، شیوه پرداخت و نحوه رسیدگی به خطاهای احتمالی توضیح کاملی ارائه نکرده است؛ بنابراین نمی توان درباره عملکرد قطعی هر بخش یا زمان نهایی رسیدگی پیش بینی مشخصی ارائه کرد. متن اطلاعیه مرکز مالکیت معنوی مبنای این توضیح است.

مفهوم حقوقی الزام الکترونیکی چیست

معاهده همکاری ثبت اختراع یا پی سی تی (PCT) به متقاضی اجازه می دهد با یک اظهارنامه، امکان پیگیری حمایت از اختراع خود را در کشورهای عضو حفظ کند. این سازوکار به معنای صدور یک حق اختراع واحد و خودکار در همه کشورها نیست. پس از طی مراحل مربوط، تصمیم درباره حمایت نهایی در هر کشور طبق مقررات همان کشور دنبال می شود. اهمیت اظهارنامه بین المللی در این مرحله، حفظ مسیر حقوقی و مدیریت حق تقدم است؛ از این رو تاریخ تسلیم باید با مدارک کامل، پرداخت های لازم و رعایت قالب مورد قبول مرجع دریافت کننده همراه باشد.

طبق خبر، مبنای لغو روش کاغذی اصلاح بند د مکرر از ماده ۸۹ مکرر آیین نامه اجرایی معاهده همکاری ثبت اختراع است و ماده ۱۳۴ قانون حمایت از مالکیت صنعتی مصوب ۱۴۰۳ نیز مرکز مالکیت معنوی را مرجع اجرای این معاهدات در ایران معرفی می کند. با این حال، خبر جزئیات مربوط به فرمت های قابل قبول، حجم فایل، روش اصلاح خطای بارگذاری یا رویه برخورد با اختلال سامانه را اعلام نکرده است. این موارد باید از دستورالعمل های رسمی و اطلاعیه های اجرایی مرجع ثبت بررسی شود و نمی توان در نبود اعلام رسمی، روش خاصی را قطعی دانست.

تفاوت وعده تسریع با زمان واقعی پرونده

الکترونیکی شدن مسیر، ارسال اسناد و ثبت اطلاعات را از نظر شکلی تغییر می دهد، اما به خودی خود بررسی فنی، کنترل ادعاها، ارزیابی توصیف اختراع، احراز هویت، پرداخت و پاسخ به اخطارها را حذف نمی کند. در تجربه اجرایی دفتر برندنو، پاسخ اولیه اداره در پرونده های اختراع و طرح صنعتی گاهی حدود یک هفته و گاهی تا حدود ۲۵ روز طول کشیده است. این بازه مربوط به پاسخ اولیه است و با پذیرش پرونده، بررسی ماهوی اختراع، انتشار آگهی، مهلت اعتراض و ثبت نهایی نباید یکی تلقی شود.

در پرونده های بین المللی نیز عواملی مانند ناقص بودن ادعانامه یا توصیف نامه، ناهماهنگی نقشه ها با متن، خطای بارگذاری، اختلال درگاه، صف کارشناسی و رفت و برگشت رفع نقص می تواند زمان واقعی را بیشتر کند. خبر رسمی هدف هایی مانند تسهیل امور، افزایش دقت و کاهش زمان را بیان کرده است، اما برای تحقق این هدف ها شاخص زمانی مشخصی اعلام نکرده است. بنابراین متقاضی نباید تاریخ الزام الکترونیکی را با تاریخ پایان پرونده یا صدور حمایت در کشورهای مقصد اشتباه بگیرد.

این تغییر برای چه متقاضیانی موضوعیت دارد

شرکت های دانش بنیان، مراکز پژوهشی، مخترعان مستقل و شرکت هایی که قصد عرضه فناوری در بازار خارجی دارند، بیش از دیگران با این الزام روبه رو هستند. متقاضیانی که به پایان مهلت دوازده ماهه حق تقدم نزدیک هستند، ریسک بیشتری دارند؛ زیرا آماده نبودن فایل ها یا ارسال مدارک از مسیر سنتی پس از تاریخ اعلام شده، طبق خبر، اعتبار تسلیم را با مشکل مواجه می کند. تولیدکننده ای که هنوز اختراع خود را ثبت نکرده است نیز باید پیش از افشای عمومی محصول یا مذاکره گسترده با خریدار خارجی، زمان تنظیم و ثبت اظهارنامه را در برنامه خود ببیند.

برای شرکت ها، موضوع فقط تهیه نسخه الکترونیکی نیست. تعیین مالک یا مالکان درست، هماهنگی میان مخترع و شرکت، ثبت دقیق ادعاها، آماده بودن نقشه ها و توصیف فنی، بررسی طبقه بندی و پیش بینی پرداخت ها، همگی بر ریسک نقص اثر دارند. استفاده از راهنمای طبقه بندی بین المللی اختراع برای شناخت ساختار طبقه بندی مفید است، اما جای بررسی تخصصی متن اختراع و الزامات پرونده مشخص را نمی گیرد. هزینه ها نیز باید بر اساس اطلاعات روز مرجع مربوط بررسی شود؛ صفحه هزینه های قانونی ثبت اختراع می تواند نقطه شروع برآورد باشد، ولی خبر حاضر رقم یا جزئیات پرداخت را اعلام نکرده است.

اقدام عملی و خدمات دفتر برندنو

اقدام فوری، شناسایی پرونده های نزدیک به مهلت حق تقدم، تهیه نسخه نهایی ادعانامه و توصیف اختراع، کنترل نقشه ها و ضمایم، بررسی مشخصات مالکان، آماده کردن پرداخت ها و آزمایش مسیر بارگذاری پیش از موعد است. ارسال یک فایل ناقص با این تصور که بعدا همه ایرادها به سادگی اصلاح می شود، می تواند تاریخ تسلیم و برنامه ورود به مراحل بعدی را پرریسک کند. همچنین نگهداری نسخه نهایی مدارک و رسیدهای سامانه برای پیگیری اختلاف یا رفع نقص ضروری است.

دفتر برندنو در پرونده های ثبت اختراع، مدارک و ساختار اظهارنامه را پیش از ثبت بررسی می کند، ناسازگاری های ادعانامه، نقشه ها، توصیف و قالب دیجیتال را تا حد امکان شناسایی می کند و پیگیری بارگذاری و رفع نقص را انجام می دهد. این خدمات جای تصمیم مرجع ثبت یا نتیجه بررسی ماهوی را نمی گیرد و زمان قطعی پرونده را نیز نمی توان از پیش قطعیت کرد. برای ارزیابی وضعیت پرونده، مهلت حق تقدم و مدارک مورد نیاز، اطلاعات بیشتر در صفحه خدمات ثبت اختراع و علامت تجاری در دسترس است و در صورت نیاز می توان از مسیر تماس با دفتر برندنو برای مشاوره اولیه اقدام کرد.