قانون حمایت از مالکیت صنعتی

ماده ۱۱۷ قانون حمایت از مالکیت صنعتی

فصل چهارم ـ علائم تجاری، علائم جمعی، علائم تأییدی و نامهای تجاری

نام تجاری حتی بدون ثبت، مشمول حمایت های این قانون می باشد، ولو اینکه طبق سایر قوانین و مقررات، ثبت نام تجاری اجباری باشد.

تبصره ـ ثبت نام تجاری مطابق آیین نامه اجرائی این قانون می باشد.

در یک نگاه

نام تجاری بدون ثبت هم حمایت می شود؛ حتی اگر قانون دیگری ثبتش را اجباری کرده باشد. ثبت نام تجاری هم ممکن است، ولی شرط حمایت نیست.

حمایت بدون ثبت

علامت تجاری بدون ثبت حق انحصاری ندارد. نام تجاری فرق دارد. ماده ۱۱۷ می گوید نام تجاری «حتی بدون ثبت» مشمول حمایت های این قانون است.

قید بعدی مهم تر است: «ولو اینکه طبق سایر قوانین و مقررات، ثبت نام تجاری اجباری باشد». یعنی حتی اگر کسی تکلیف ثبت داشته و انجامش نداده، حمایت این قانون را از دست نمی دهد. حکم صریحی است.

ثبت چطور؟ تبصره آن را به آیین نامه اجرایی سپرده. آن آیین نامه هنوز تصویب نشده و طبق ماده ۱۴۹ تا آن زمان آیین نامه ۱۳۸۷ در حدی که مغایر نباشد اجرا می شود.

وارونه شدن یک شرط

ماده ۴۷ قانون ۱۳۸۶ می گفت نام تجاری حتی بدون ثبت حمایت می شود، اما «با رعایت قوانین و مقررات ثبت اجباری نامهای تجارتی». این قید سال ها محل پرسش بود. اگر ثبت اجباری بوده و انجام نشده، حمایت هست یا نه؟ دادسراها و دادگاه ها جواب یکسانی نداشتند و دارنده نامی که سال ها با همان نام کار کرده بود، نمی دانست در برابر ثبت کننده بعدی چه وضعی دارد.

قانون ۱۴۰۳ جمله را برعکس کرده و حمایت را حتی در فرض اجباری بودن ثبت قائل شده است. این همان چیزی است که ماده ۸ کنوانسیون پاریس هم می خواهد: حمایت از نام تجاری بدون الزام به تسلیم یا ثبت.

نظریه ها

  • نظر مشورتی ۷/۱۴۰۳/۷۲ (۱۴۰۳/۰۷/۰۳): ماده ۴۷ قانون ۱۳۸۶ با ماده ۱۵۰ قانون تازه نسخ شده و طبق ماده ۱۱۷ نام تجاری بدون ثبت حمایت می شود. طبق ماده ۵۷۶ قانون تجارت ثبت اسم تجاری اختیاری است مگر جایی که قوه قضاییه الزامی کند، و چنین مقرره ای تاکنون تصویب نشده. آیین نامه ۱۳۲۸ هم فقط درج اسم تجارتی روی برچسب دارو و مواد غذایی را لازم دانسته، نه ثبت آن را.
  • نظر مشورتی ۷/۹۸/۱۲۸۶ (۱۳۹۸/۱۰/۱۱): دارنده نامی که سابقه استفاده مستمر دارد، در برابر کسی که بعداً همان نام را بدون سابقه استفاده به عنوان علامت ثبت کرده، قابل حمایت است. این نظر در زمان قانون ۱۳۸۶ داده شده، اما همان منطق حالا با ماده ۱۱۷ و ماده ۱۰۵ پشتیبانی می شود.

در عمل

حمایت بدون ثبت ارزان نیست. بار اثبات با شما است: باید نشان دهید این نام را پیش تر و به طور مستمر برای معرفی کسب و کارتان به کار برده اید. تابلو، سربرگ، فاکتور، مجوز صنفی و صفحه های اینترنتی همان مدارکی است که در اختلاف به کار می آید.

اگر همان نام را روی کالا هم می زنید، ثبت آن به عنوان علامت تجاری کار را ساده می کند. نام تجاری و علامت تجاری می توانند یکی باشند. حمایتشان اما از دو راه جدا می آید: یکی از استفاده و شهرتی که باید ثابت شود، دیگری از گواهینامه ای که خودش دلیل است.

پرسش های رایج

نام تجاری حتماً باید ثبت شود؟
نه. طبق ماده ۱۱۷ نام تجاری بدون ثبت هم حمایت می شود و طبق نظر مشورتی ۷/۱۴۰۳/۷۲ در مقررات فعلی ثبت نام تجاری اجباری نیست.
فرق حمایت از نام تجاری و علامت تجاری چیست؟
علامت تجاری فقط با ثبت حق انحصاری می گیرد؛ نام تجاری حتی بدون ثبت مشمول حمایت قانون است، ولی دارنده باید سابقه استفاده خود را ثابت کند.

منابع این شرح: ماده ۴۷ قانون ۱۳۸۶ (۱۳۸۶/۰۸/۰۷)؛ نظر مشورتی ۷/۱۴۰۳/۷۲ (۱۴۰۳/۰۷/۰۳)؛ نظر مشورتی ۷/۹۸/۱۲۸۶ (۱۳۹۸/۱۰/۱۱)؛ ماده ۸ کنوانسیون پاریس

این شرح برای آشنایی است و نظر حقوقی درباره پرونده خاص شما نیست. تفسیر رسمی قانون با مراجع صالح است.

آخرین بازبینی شرح:

مواد دیگر فصل چهارم ـ علائم تجاری، علائم جمعی، علائم تأییدی و نامهای تجاری

پرسشی درباره اجرای این مقررات در پرونده خودتان دارید؟

متن قانون جای مشاوره حقوقی برای یک پرونده مشخص را نمی گیرد. کارشناسان برندنو وضعیت شما را بررسی می کنند.